Listopadowe powtórki.

 

PAŹDZIERNIKOWE powtórki

 

Cechy DRAMATU jako rodzaju literackiego.

ŚRODKI STYLISTYCZNE - zadanie

ZADANIE DLA CIEBIE nr 1:
Połącz nazwę środka stylistycznego z jego definicją. POWODZENIA!

ŚRODKI STYLISTYCZNE - zadanie

ZADANIE DLA CIEBIE nr 2

Rozpoznaj środek stylistyczny. POWODZENIA!

Na jesienną nutę...

JULIAN TUWIM: Wspomnienie

Mimozami jesień się zaczyna, 

złotawa, krucha i miła, 

To ty, to ty jesteś ta dziewczyna, 

która do mnie na ulicę wychodziła. 

Od twoich listów pachniało w sieni, 

gdym wracał zdyszany ze szkoły, 

a po ulicach w lekkiej jesieni 

fruwały za mną jasne anioły.

 

Mimozami zwiędłość przypomina 

nieśmiertelnik żółty - październik. 

To ty, to ty, moja jedyna, 

przychodziłaś wieczorem do cukierni. 

 

Z przemodlenia, z przeomdlenia senny, 

w parku płakałem szeptanymi słowy. 

Księżyc z chmurek prześwitywał jesienny, 

od mimozy złotej majowy.

  

Ach czułymi, przemiłymi snami 

zasypiałem z nim gasnącym o poranku, 

w snach dawnymi bawiąc się wiosnami, 

jak tą złotą, jak tą wonną wiązanką...

WRZEŚNIOWE powtórki

 

ŚWITEZIANKA Adama Mickiewicza

„Jakiż to chłopiec piękny i młody? Jaka to obok dziewica?” 

Tak zaczyna się jedna z ballad Adama Mickiewicza pt. ŚWITEZIANKA. Pytania te zadaje narrator, który opowiada historię nieszczęsnego młodzieńca. Narrator obserwuje i komentuje wydarzenia rozgrywające się w lesie, w okolicy jeziora Świteź.

CZAS I MIEJSCE AKCJI: 
Akcja utworu rozgrywa się w nieokreślonym czasie, nad brzegiem jeziora Świteź.
Dziewczyna i strzelec spotykają się prawie każdej nocy pod umówionym modrzewiem.
Pora roku: początek jesieni ("Minęło lato, zżółkniały liścia. I dżdżysta nadchodzi pora".)

BOHATEROWIE:
Bohaterem realistycznym jest młodzieniec, który jest strzelcem w tutejszym borze. Co wieczór spotyka się z tajemniczą dziewczyną, o której nic nie wiadomo: ani skąd pochodzi, ani gdzie nagle znika. 

Świtezianka to postać fantastyczna. Występuje najpierw jako dziewczyna nieufna wobec mężczyzn. W drugiej części utworu okazuje się być nimfą z jeziora Świteź, która tak długo kusi młodzieńca, aż w końcu bohater jej ulega.

NARRATOR:

Jest obserwatorem zdarzeń, próbuje je także komentować ("Ona mu z kosza daje maliny, a on jej kwiatki do wianka"/ pewnie kochankiem jest tej dziewczyny, pewnie to jego kochanka").

Narrator ma ograniczoną wiedzę o świecie przedstawionym, do czego otwarcie się przyznaje ("Kim jest dziewczyna - ja nie wiem").

TREŚĆ BALLADY:
Młody strzelec spotyka się co noc nad brzegami Świtezi z tajemniczą dziewczyną. W końcu młodzieniec prosi ukochaną, by z nim zamieszkała w leśnej chatce. Przysięga jej dozgonną miłość i wierność. Kochanka ostrzega strzelca, że: "Kto przysięgę naruszy, ach, biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy!"
Kiedy strzelec wraca do domu brzegiem Świtezi, ze wzburzonych wód jeziora wyłania się piękna dziewczyna i namawia młodzieńca, by zapomniał o ukochanej. Strzelec ulega pokusie i łamie dane słowo. Kiedy zbliża się do rusałki, rozpoznaje w niej swoją kochankę - w obie dziewczyny wcieliła się Świtezianka, bogini jeziora. Zdradzona kochanka wymierza strzelcowi karę -  ciało młodzieńca pochłania ziemia, a dusza błąka się obok modrzewia, pod którym spotykali się zakochani...

GŁÓWNY MOTYW - WINA i KARA:

Utwór podkreśla, że należy liczyć się z konsekwencjami popełnianych czynów. 

W świecie, w którym żyją bohaterowie panują sprawiedliwe zasady odwołujące się do ludowej moralności - zgodnie z nimi każdy, kto zawinił, zostanie ukarany. Złamanie przysięgi wierności jest zbrodnią, która zasługuje na najsurowszy wyrok. Winy strzelca nie łagodzi nawet fakt, że uległ on czarom i podstępowi istoty nadprzyrodzonej. Strażnikiem moralnego porządku jest w tym świecie natura, którą reprezentuje nimfa z jeziora Świteź - to ona dokonuje zemsty za zdradę.

GATUNEK LITERACKI:

ŚWITEZIANKA jest BALLADĄ, czyli gatunkiem synkretycznym (mieszanym). 

Oznacza to, że łączy cechy trzech rodzajów literackich:

• EPIKI:

- opisy natury, 

- elementy świata przedstawionego, 

- narrator, który opowiada całą historię

• LIRYKI:

- budowa wierszowana (podział na wersy i zwrotki), 

- obrazowanie poetyckie 

(środki stylistyczne: metafory, 

wyrazy dźwiękonaśladowcze, 

epitety i porównania),

- nastrojowość,

- emocjonalność

• DRAMATU:

- rozbudowane dialogi bohaterów

Oprócz synkretyzmu rodzajowego balladę charakteryzują elementy fantastyczne (zjawa Świtezianka czy pośmiertne cierpienia młodzieńca) oraz nawiązania do wierzeń ludowych. W balladzie dwa światy (fantastyczny i realny) przenikają się ze sobą.
Przyroda w balladzie buduje nastrój grozy i tajemniczości, staje się "żywym" bohaterem, który stoi na straży moralności; jest surowym sędzią osądzającym człowieka.

DO POSŁUCHANIA:

a) PROPOZYCJA nr 1: Romantyczna i nowatorska interpretacja "ŚWITEZIANKI" 

w wykonaniu Julii Wieniawy*.

*Podcast Allegro Lektury 2.0 to seria współczesnych interpretacji polskich klasyków w wydaniu znanych artystów i twórców.

b) PROPOZYCJA nr 2: słuchowisko

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

ŚWITEZIANKA - plan wydarzeń

PRZERWA WAKACYJNA

 

PROJEKT: Mały Książę

 AUTORKA PRACY: Aleksandra Kapciak

ÓSMA PLANETA

Ósma planeta była zagadką dla Małego Księcia. Chłopiec bowiem nie wiedział nic o wspomnianej kuli, która swoją szarością i smutkiem raniła dziecięce serce złotowłosego. Promyki światła wdzierały się przez szczeliny otoczki smutku planety. Wydawałoby się, że delikatne światełko walczy z całej siły, aby smutek nim nie zawładnął. Szara, wysuszona trawa, trzeszczała pod nogami chłopca, a głucha cisza władała planetą. 

- Ach! To jeszcze gorsze miejsce od planety Pijaka! - zapłakał Mały Książę i ruszył przed siebie ze łzami w oczach.

Opustoszała planeta była przerażająca. Przeogromna wyobraźnia chłopca pracowała na najwyższych obrotach, wyobrażając sobie najróżniejsze potwory i duchy, które w każdej chwili mogłyby wyłonić się z szarej mgły.

Nagle chłopiec zatrzymał się i wytężył słuch. Wydawało mu się, czy rzeczywiście coś słyszał? 

- Witaj - usłyszał szept.

- Kto to? - powiedział złotowłosy i zmarszczył w zdziwieniu brwi. Kto zamieszkiwał tak smutną i negatywną planetę?! 

Z burej mgły wyłonił się człowiek. Wychudzony, o zmęczonej twarzy i trzęsących się nogach, trzymał na swoich barkach ogromnego psa, choć mógłby być to również niedźwiedź. Podszedł bliżej Małego Księcia i usiadł na trawie, sapnął ciężko, po czym poklepał po pysku zwierzę. Pies zaszczekał wesoło i zwiększył swoją wielkość. Mały Książę krzyknął zszokowany tym widokiem. Przecież ten człowiek nie da rady unieść tak wielkiego psa! Dorosły spojrzał na chłopca.

- Nie martw się. Dam radę - powiedział, jakby czytając Małemu Księciu w myślach.

- Dlaczego twój pies jest taki wielki?

- Dobrze go karmię.

- Czym on się żywi, skoro jest taki duży?

- Moim lękiem i smutkiem. Jest go bardzo dużo - tak dużo, że nawet planeta go pochłonęła.

- Nie możesz być smutny!

- Każda emocja jest potrzebna.

- Ale jesteś dorosły.

- Co z tego?

- Jestem pewien, że wiesz, iż powinieneś umieć panować nad emocjami.

- Wiesz czym jest ten pies? Wiesz, jak ciężki on jest? Wiesz, ile już lat go niosę na barkach? Ile lat go karmiłem i pielęgnowałem, a on wciąż nie idzie na smyczy, lecz przygniata mnie każdego dnia. Nie powinieneś oceniać mnie, dopóki nie poznałeś całej mojej historii.

- Każda minuta na twojej planecie pogrąża mnie w smutku. Bardzo mi przykro, ale powinien już iść.

- Ach! - zapłakał dorosły i zasłonił twarz dłońmi.

- Nie płacz, proszę.

Dorosły spojrzał na Małego Księcia i przetarł swą zmęczoną twarz dłonią, po czym wstał, niebezpiecznie się chwiejąc, a pies zamerdał wesoło ogonem, po raz kolejny zwiększając swoją wielkość. Człowiek ruszył w stronę burej mgły. Za chwilę odwrócił się i pomachał Małemu Księciu, po czym zniknął w otchłani smutku i rozpaczy, tak wielkiej, że małe serduszko chłopca skurczyło się nieznacznie. Doprawdy złotowłosy nie zapomni tej przygody, tak smutnej, tak ciężkiej, iż na zawsze pozostanie, choćby gdzieś na dnie jego serduszka. 

„Nie powinieneś oceniać mnie, dopóki nie poznałeś całej mojej historii” – Mały Książę przypomniał sobie słowa dorosłego i postanowił zachować je w swoich wspomnieniach - zamknięte na zawsze w jego głowie.

 AUTORKA PRACY: ROKSANA BUCZAK

PLANETA SAMOTNIKA

Po opuszczeniu Ziemi Mały Książę postanowił odwiedzić ostatnią planetę z jego listy. Była to planeta pod nazwą Asteroida B-632. Mały Książę słyszał dużo legend o tej planecie, lecz nie wiedział, która z nich jest prawdziwa. Wszystkie były przerażające - zaczynały się od pustej planety, a kończyły się na Samotniku, który tam pomieszkuje. Mały Książę zaraz po wizycie na B-632 zamierzał wrócić do swojej ukochanej Róży, ponieważ ją kochał.

         Gdy Mały Książę wylądował na Asteroidzie B-632, nic tam nie zastał. Był mocno zawiedziony, bo myślał, że może kogoś tu jednak spotka i te wszystkie legendy okażą się nieprawdziwe. Nagle zza baobabów, które również były na tej planecie usłyszał jakiś dźwięk. Był lekko przerażony, bo nigdy wcześniej nie znalazł się w takiej sytuacji. Po kilku sekundach strachu zza drzew wyłonił się Starszy Pan. Był bardzo niezadbany i nie wyglądał, jakby się cieszył z odwiedzin Małego Księcia .

- Czego tu szukasz? - powiedział Starszy Pan z niezadowoleniem.

- Ja… ja, przyleciałem odwiedzić tę planetę, ponieważ szukam przyjaciół - odpowiedział przerażony Mały Książę.

- Tutaj ich nie znajdziesz, wynoś się stąd! Nie chcę cię tu! - wykrzyknął Starszy Pan.

- Ale dlaczego Pan jest taki niemiły? - zapytał Mały Książę .

- Nienawidzę ludzi, wolę spędzać czas sam ze sobą. Ludzie, którzy odwiedzają moją planetę tylko marnują mój czas, zawsze odciągają mnie od czegoś, co jest dla mnie ważne, czyli spędzanie czasu z samym sobą - odpowiedział.

- Myli się Pan. Od jakiegoś czasu podróżuję po planetach w poszukiwaniu przyjaciół. Odwiedziłem aż 7 planet, ta jest moją 8. Spotkałem wielu ludzi, ale oni nie nadawali się na moich przyjaciół. Każdy miał coś, co mnie odpychało. Do momentu kiedy wylądowałem na Ziemi i spotkałem lisa. On pozwolił mi się oswoić oraz pomógł mi zrozumieć, że nie każdy jest taki sam. A wie Pan, z jakiego powodu szukam przyjaciół? Ponieważ przez całe życie byłem samotny i tak też się czułem do momentu, gdy pojawiła się Róża. Nagle pojawiła się na mojej planecie i bardzo mi się spodobała, lecz stała się zbyt kapryśna, dlatego wyruszyłem w podróż. Ale wracam do niej, ponieważ ją kocham - odpowiedział Mały Książę .

- Dlaczego odwiedziłeś moją planetę, skoro znalazłeś już przyjaciela? - zapytał Starszy Pan .

- Owszem znalazłem, jednak ta planeta była moją ostatnią na liście i chciałem ją odwiedzić. Bardzo się bałem, ponieważ słyszałem dużo legend o niej np. że mieszka na niej Starszy Pan (co akurat jest prawdą), ale też że zabija Pan tych, co tutaj przybywają. Dlatego trochę ryzykowałem, przylatując tu – oznajmił Mały Książę.

- Tak, wiem słyszałem o tych legendach. Dałeś mi do zrozumienia, że czas, który się spędza tylko ze sobą wcale nie jest taki fajny, jak się wydaje. Od teraz będę próbował się zaprzyjaźnić z odwiedzającymi moją planetę. Czasem czuję się naprawdę  samotny i smutny, spędzając czas sam ze sobą. Bałem się jednak zapoznać z kimś, dlatego zawsze każdego wyganiałem - odpowiedział  Samotnik .

- Niech Pan zapamięta to, co teraz powiem: „Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu”. Tego nauczył mnie Lis. Jego słowa zostaną ze mną na zawsze. Mam nadzieję, że z panem też i że wyciągnie Pan właściwe wnioski z mojej wizyty - powiedział Mały Książę.

- Czy to znaczy, że już odlatujesz i nigdy więcej się nie spotkamy? – zapytał ze smutkiem Starszy Pan.

- Niestety tak, ale postaram się jeszcze Pana odwiedzić. Muszę lecieć, ponieważ na swojej planecie zostawiłem moją Różę. Nawet nie wiem, czy jeszcze żyje, ponieważ rosną tam baobaby, które trzeba regularnie wyrywać, bo inaczej ich korzenie mogą rozsadzić całą planetę. Chociaż to raczej Pan wie – odpowiedział chłopiec, wskazując ręką na rosnące i tutaj baobaby.

-Tak, wiem… Życzę Ci powodzenia. Mam nadzieję, że wyznasz swojej Róży, że ją kochasz -powiedział Samotnik .

 -Tak. Bardzo Panu dziękuję! - odpowiedział Mały Książę.

- To ja Tobie dziękuję. Dzięki Tobie spróbuję odmienić swoje życie. Jestem Ci bardzo wdzięczny – odparł wzruszony.

- Nie ma za co ! – zdążył wykrzyknąć na do widzenia Mały Książę i odleciał.

Po tej wizycie Mały Książę i Samotnik nigdy więcej się już nie spotkali. Mały Książę bezpiecznie doleciał na swoją planetę. Zastał tam swoją Różę, która ucieszyła się na jego widok. Zresztą on tak samo.

AUTOR PRACY: Jędrzej Kopiec

ARA 331

Kolejna planeta była sporych rozmiarów, nawet większa od poprzedniej należącej do Geografa. Była bardzo nietypowa. Cała porośnięta gęstym lasem, chyba dżunglą. Taka była planeta Ara 331 .

– Jest tu kto?! - krzyknął Mały Książę, wchodząc w las. Odpowiedział mu ledwo słyszalny głos.

– Jest tu kto? - zawołał ponownie Mały Książę, odgarniając gałęzie i krocząc dalej w gęstą chyba dżunglę. Ktoś albo coś odpowiedziało mu głośniej, lecz nadal niezrozumiale.                          

– Chyba zbliżam się do tej osoby, czy cokolwiek tam jest – mruknął do siebie Mały Książę.                            

– Jest tu kto? - kolejny raz powtórzył Mały Książę i w tym samym momencie zobaczył kołyszącą się na gałęzi piękną, kolorową papugę.

– Jest tu kto? - odpowiedziała Papuga.                                                

– Ach, tu jesteś! Ależ jesteś kolorowa, co tu robisz? - spytał Mały Książę.                                        

– Ach, tu jesteś! Ależ jesteś kolorowa, co tu robisz? - zaskrzeczała Papuga.                                   

– Ha, ha, ha! Ale jesteś zabawna! - zawołał Mały Książę - tego się nie spodziewałem. Myślałem, że odpowiesz w inny sposób. Ciekawa jesteś, ale co tu robisz?                                    

– Ha, ha, ha! Ale jesteś zabawna! - powtórzyła Papuga - tego się nie spodziewałem . Myślałem, że odpowiesz w inny sposób. Ciekawa jesteś, ale co tu robisz?                                                         

– To już nie jest zabawne. Papugujesz mnie. Co tu robisz?! - zdenerwował się Mały Książę.  

– To już nie jest zabawne. Papugujesz mnie. Co tu robisz?! - zaskrzeczała Papuga.                   

– Skoro nie chcesz mi powiedzieć, co tu robisz, to nie. Odpowiem za ciebie - siedzisz i bezmyślnie powtarzasz za mną. Czemu nie możesz być sobą, tylko musisz być mną? Papuguję cię – dodał Mały Książę.            

- Skoro nie chcesz mi powiedzieć, co tu robisz, to nie. Odpowiem za ciebie - siedzisz i bezmyślnie powtarzasz za mną. Czemu nie możesz być sobą tylko musisz być mną? Papuguję cię.                   

– Przynajmniej odpowiedziałaś... Żegnam.                                                                                                                                             

Mały Książę nie chciał znać już żadnej odpowiedzi. Był zły na Papugę. Odwrócił się pospiesznie i opuścił planetę Ara 331 .                             

,,Myślałem, że znajdę tu przyjaciela, a znalazłem tylko papugę" - pomyślał, kiedy wyruszał w dalszą podróż.

SERIE książek warte uwagi :)

 

AUTOR RECENZJI: Konrad Painczyk

        Czy myślałeś/aś, jak to jest, kiedy jest się odizolowanym od całego świata, Internetu i nowoczesności? Seria książek Meto Yves Grevet może pomóc Ci w tych rozmyślaniach. Meto (t.I Dom, t.II Wyspa, t.III Świat) - ta trzytomowa seria jest bardzo wciągająca i trzymająca w napięciu. Zmusza czytelnika do zadania sobie pytania: Jak ważne są relacje z bliskimi w życiu codziennym?  

        Bohaterem serii jest chłopak o imieniu Meto, który wraz z innymi zostaje odizolowany od całego świata. Czy miejsce, w którym się znalazł stanie się jego wymarzonym światem czy pułapką? Czytając serię, na pewno znajdziesz odpowiedź na to pytanie. 

        Uważam, że każdy z tomów może być ciekawą alternatywą spędzenia wolnego czasu podczas ferii zimowych i nie tylko. 

AUTORKA RECENZJI: Malwina Wilk

        Książka Geno i Czarna Pieczęć Madame Crikken jest pierwszą częścią serii pt. Geno. Opowiada ona o przygodach chłopca o imieniu Geno Hastor Venti, jedenastoletniego Włocha, mieszkającego w Dolnym Dzwonie. Geno od jedenastu lat był wychowywany przez swojego wuja Flebo Molekułu, który jest doktorem w Dolnym Dzwonie. Rodzice Geno, którzy pracowali w miejscowej aptece, zniknęli w niewyjaśnionych okolicznościach, gdy chłopiec miał zaledwie kilka miesięcy, z tego też powodu rodzina Hastorów Ventich jest uznawana za szaloną, a aptekę zamknięto i nikt już nigdy nie wszedł do jej środka. 

        Ze względu na przeszłość swojej rodziny Geno nie był lubiany w szkole ani przez rówieśników, ani przez nauczycieli. Jego życie toczyło się powoli w rodzinnym miasteczku, aż do pewnej październikowej nocy. 17. października do Dolnego Dzwonu przyjeżdża ciężarówka oraz zabytkowy kabriolet, w którym siedziała starsza Francuzka w ekstrawaganckim kapeluszu. Auta zatrzymały się przed różowo-brzoskwiniowym domem - domem który był uważany za nawiedzony. Z ciężarówki zaczynają wylatywać pudła, a za nimi, robiąc wielki hałas, wielka czarna pieczęć. Co dziwne - hałas budzi tylko Geno i tylko on widzi lewitujący nad ziemią przedmiot. Następnego ranka chłopiec spotyka staruszkę, która o dziwo zna już jego imię, a wieczorem postanawia śledzić swego wuja, który poszedł na spotkanie z tajemniczą Francuzką. Geno dowiaduję się, że tajemnicza kobieta nazywa się Madame Margot Crikken i w przeszłości łączyło ją coś z doktorem Flebo. 

        Następnego dnia wujek Geno prawie zmusza siostrzeńca do pójścia do Madame Crikken. Tam Geno dowiaduje się prawdy na temat porwania swoich rodziców i musi udać się do Arx, tajemnej fortecy umysłu w Dolinie Myśli, gdzie podobno przetrzymywani są jego rodzice…

        Moim zdaniem książka jest bardzo wciągająca - idealna dla fanów słynnej serii o Harrym Potterze.