"Opowieść wigilijna" - wprowadzenie do lektury

1. SŁOWO WSTĘPU:
Na początek naszej pracy z lekturą obejrzyj proszę poniższy filmik, który przypomni Ci fabułę lektury:

2. TAJEMNICE "OPOWIEŚCI WIGILIJNEJ": 

Proponuję Ci teraz przeczytać poniższy artykuł, dzięki któremu poznasz 

tajemnice "Opowieści wigilijnej":

https://www.empik.com/empikultura/scrooge-nie-jest-fikcyjna-postacia-poznaj-tajemnice-opowiesci-wigilijnej,18862,a

3. ZADANIE DLA CIEBIE:

a) Znajdź w tekście lektury fragmenty informujące o miejscu i czasie wydarzeń przedstawionych w opowieści.

b) Odszukaj fragmenty, w których narrator ujawnia swoją obecność.

c) Ułóż chronologicznie wydarzenia przedstawione w lekturze:

4. NOTATKA W ZESZYCIE:

Zapisz elementy świata przedstawionego:

a) miejsce akcji:

b) czas akcji: /*Weź pod uwagę czas realny i fantastyczny./

c) bohaterowie: 

d) wydarzenia: /*Jeśli udało Ci się poprawnie ułożyć wydarzenia we wcześniejszym ćwiczeniu, 

przepisz je po prostu do zeszytu./

5. PODSUMOWANIE:

Na koniec dzisiejszej lekcji zapoznaj się proszę z zasadami odmiany nazwisk angielskich. 

Warto wiedzieć, jak poprawnie odmienia się nazwisko głównego bohatera, bo przez kilka następnych lekcji niejednokrotnie będziesz je używać i to w różnych przypadkach...

Odmianę przepisz proszę do swojego zeszytu.

UWAGA!!!

Jeśli w nazwisku pojawia się zakończenie "-ey" (Jakub Marley), wtedy polskie końcówki dopisujemy bezpośrednio. 

Np.

Cheney [czenej] — poparcie Cheneya,

Grey [grej] — dzięki Greyowi,

Disney [disnej] — oglądać Disneya,

bentley [bentlej] - jeżdżę nowym bentleyem,

Marley [marlej] — o Marleyu,

Geoffrey [dżefrej] — do boju, Geoffreyu!

6. PROPOZYCJA DLA CHĘTNYCH:

Jeśli masz ochotę jeszcze bardziej poczuć świąteczny nastrój, proponuję Ci słuchowisko na podstawie książki Karola Dickensa:

Na dzisiaj to wszystko, co dla Ciebie przygotowałam.

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

"Na zmianę nigdy nie jest za późno..." - przemiana Ebenezera Scrooge'a

1. KIM JEST JAKUB MARLEY?
Jakub Marley był wspólnikiem Ebenezera. Razem prowadzili kantor "Scrooge i Marley". Czytelnik poznaje Marleya siedem lat po jego śmierci. Zjawia się on w pewien wieczór wigilijny i zarazem w rocznicę swojej śmierci w domu Scrooge’a. 

Na początku Ebenezer nie wierzy, że widzi swojego dawno zmarłego wspólnika, lecz po rozmowie przekonuje się, że jest to rzeczywiście duch Jakuba.

2. WYGLĄD DUCHA MARLEYA:
Marley, gdy przyszedł do Scrooge’a, wyglądał tak samo, jak za życia. Ubrany był w ten sam zniszczony płaszcz i buty. Marley był przezroczysty. Jednak jeden szczegół przykuł wzrok Ebenezera – były to doczepione skrzynki na pieniądze, metalowe kasy, portmonetki, liczne klucze, księgi rachunkowe, a wszystko to zaczepione było na ciężkich łańcuchach. Zjawa twierdziła, że sam przez całe życie nakładał nieświadomie na siebie te rzeczy, a teraz musi cierpieć i pokutować za swoje złe i niegodziwe życie.

3. CEL WIZYTY DUCHA MARLEYA:

Duch Jakuba zjawił się w domu Scrooge’a, aby go ostrzec, że nie może być tak bezdusznym człowiekiem, jakim jest teraz i jakim Marley był kiedyś. Powiedział, że interesy i sprawy doczesne są nieważne, że celem życia człowieka jest miłość i pomoc bliźniemu. Marley pouczał Scrooge’a, że jeśli nie zmieni swojego życia, to podzieli jego los i razem z nim będzie skazany na wieczną tułaczkę. 

Mówił: "Przeznaczeniem człowieka jest żyć wspólnym życiem z braćmi swymi, ludźmi; razem z nimi pracować dla wspólnego dobra, razem cierpieć w niedoli, dzielić ich radość i cieszyć się ich szczęściem. Kto się od swoich bliźnich odłącza za życia, ten po śmierci skazany jest na wieczne tułactwo, staje się martwym świadkiem tych wszystkich spraw i rzeczy, w których nigdy nie brał udziału..."

Marley jest postacią tragiczną. Za życia był złym człowiekiem i obojętnym na cierpienie i potrzeby innych ludzi, interesowały go tylko pieniądze. 

Siedem lat po śmierci zjawił się u Scrooge’a i przekonywał go, że takie życie, 

jakie do tej pory prowadził Scrooge, jest bezwartościowe i bezowocne.

Przed swoim odejściem Marley zapowiedział przybycie jeszcze trzech innych duchów: przeszłych, obecnych i przyszłych Świąt Bożego Narodzenia, po czym poszedł dalej, twierdząc, że nie może długo zatrzymywać się w jednym miejscu...

4. ZADANIE DLA CIEBIE:
Przedstaw informacje na temat trzech DUCHÓW, 

które zgodnie z zapowiedzią Marleya pojawiły się w domu Scrooge'a:

1. Ducha Przeszłych Świąt

2. Ducha Tegorocznych Świąt

3. Ducha Przyszłych Świąt

Zadanie wykonaj, odpowiadając na poniższe pytania:
- Opisz wygląd ducha.

- Określ, w jakim dniu i o której godzinie przyszedł duch.

- Wypisz sceny, które duch ukazał Ebenezerowi.

- Opisz reakcję Scrooge'a na te sceny.

- Określ CEL wizyty ducha. Co ta wizyta miała uzmysłowić Scrooge'owi?

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

WRZEŚNIOWE powtórki

 

ŚWITEZIANKA Adama Mickiewicza

„Jakiż to chłopiec piękny i młody? Jaka to obok dziewica?” 

Tak zaczyna się jedna z ballad Adama Mickiewicza pt. ŚWITEZIANKA. Pytania te zadaje narrator, który opowiada historię nieszczęsnego młodzieńca. Narrator obserwuje i komentuje wydarzenia rozgrywające się w lesie, w okolicy jeziora Świteź.

CZAS I MIEJSCE AKCJI: 
Akcja utworu rozgrywa się w nieokreślonym czasie, nad brzegiem jeziora Świteź.
Dziewczyna i strzelec spotykają się prawie każdej nocy pod umówionym modrzewiem.
Pora roku: początek jesieni ("Minęło lato, zżółkniały liścia. I dżdżysta nadchodzi pora".)

BOHATEROWIE:
Bohaterem realistycznym jest młodzieniec, który jest strzelcem w tutejszym borze. Co wieczór spotyka się z tajemniczą dziewczyną, o której nic nie wiadomo: ani skąd pochodzi, ani gdzie nagle znika. 

Świtezianka to postać fantastyczna. Występuje najpierw jako dziewczyna nieufna wobec mężczyzn. W drugiej części utworu okazuje się być nimfą z jeziora Świteź, która tak długo kusi młodzieńca, aż w końcu bohater jej ulega.

NARRATOR:

Jest obserwatorem zdarzeń, próbuje je także komentować ("Ona mu z kosza daje maliny, a on jej kwiatki do wianka"/ pewnie kochankiem jest tej dziewczyny, pewnie to jego kochanka").

Narrator ma ograniczoną wiedzę o świecie przedstawionym, do czego otwarcie się przyznaje ("Kim jest dziewczyna - ja nie wiem").

TREŚĆ BALLADY:
Młody strzelec spotyka się co noc nad brzegami Świtezi z tajemniczą dziewczyną. W końcu młodzieniec prosi ukochaną, by z nim zamieszkała w leśnej chatce. Przysięga jej dozgonną miłość i wierność. Kochanka ostrzega strzelca, że: "Kto przysięgę naruszy, ach, biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy!"
Kiedy strzelec wraca do domu brzegiem Świtezi, ze wzburzonych wód jeziora wyłania się piękna dziewczyna i namawia młodzieńca, by zapomniał o ukochanej. Strzelec ulega pokusie i łamie dane słowo. Kiedy zbliża się do rusałki, rozpoznaje w niej swoją kochankę - w obie dziewczyny wcieliła się Świtezianka, bogini jeziora. Zdradzona kochanka wymierza strzelcowi karę -  ciało młodzieńca pochłania ziemia, a dusza błąka się obok modrzewia, pod którym spotykali się zakochani...

GŁÓWNY MOTYW - WINA i KARA:

Utwór podkreśla, że należy liczyć się z konsekwencjami popełnianych czynów. 

W świecie, w którym żyją bohaterowie panują sprawiedliwe zasady odwołujące się do ludowej moralności - zgodnie z nimi każdy, kto zawinił, zostanie ukarany. Złamanie przysięgi wierności jest zbrodnią, która zasługuje na najsurowszy wyrok. Winy strzelca nie łagodzi nawet fakt, że uległ on czarom i podstępowi istoty nadprzyrodzonej. Strażnikiem moralnego porządku jest w tym świecie natura, którą reprezentuje nimfa z jeziora Świteź - to ona dokonuje zemsty za zdradę.

GATUNEK LITERACKI:

ŚWITEZIANKA jest BALLADĄ, czyli gatunkiem synkretycznym (mieszanym). 

Oznacza to, że łączy cechy trzech rodzajów literackich:

• EPIKI:

- opisy natury, 

- elementy świata przedstawionego, 

- narrator, który opowiada całą historię

• LIRYKI:

- budowa wierszowana (podział na wersy i zwrotki), 

- obrazowanie poetyckie 

(środki stylistyczne: metafory, 

wyrazy dźwiękonaśladowcze, 

epitety i porównania),

- nastrojowość,

- emocjonalność

• DRAMATU:

- rozbudowane dialogi bohaterów

Oprócz synkretyzmu rodzajowego balladę charakteryzują elementy fantastyczne (zjawa Świtezianka czy pośmiertne cierpienia młodzieńca) oraz nawiązania do wierzeń ludowych. W balladzie dwa światy (fantastyczny i realny) przenikają się ze sobą.
Przyroda w balladzie buduje nastrój grozy i tajemniczości, staje się "żywym" bohaterem, który stoi na straży moralności; jest surowym sędzią osądzającym człowieka.

DO POSŁUCHANIA:

a) PROPOZYCJA nr 1: Romantyczna i nowatorska interpretacja "ŚWITEZIANKI" 

w wykonaniu Julii Wieniawy*.

*Podcast Allegro Lektury 2.0 to seria współczesnych interpretacji polskich klasyków w wydaniu znanych artystów i twórców.

b) PROPOZYCJA nr 2: słuchowisko

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

ŚWITEZIANKA - plan wydarzeń

MOŻLIWOŚCI - nasza klasowa wersja wiersza Wisławy Szymborskiej

 

TEMAT: Świat wartości człowieka w wierszu Wisławy Szymborskiej pt. „Możliwości”

1. PODRĘCZNIK str. 237. 

Otwórz podręcznik i zapoznaj się z wierszem pt. „Możliwości”.

2. CO TO JEST MOŻLIWOŚĆ?

Jak podaje Słownik języka polskiego: 

„MOŻLIWOŚĆ to sytuacja umożliwiająca coś; fakt, że coś jest możliwe, 

staje się możliwe, że może być zrobione lub może zaistnieć albo nastąpić”.

W swoim zeszycie zanotuj słowo MOŻLIWOŚĆ 

i dopisz do niego synonimy (czyli wyrazy o podobnym znaczeniu). 

Jeśli będziesz miał/a problem z tym zadaniem, zajrzyj na stronę poniżej:

https://www.synonimy.pl/synonim/możliwość

3. Mam nadzieję, że zwróciłeś/aś uwagę na to, że w wierszu Wisławy Szymborskiej każdy wers rozpoczyna się tym samym słowem: „WOLĘ”. 

Środek stylistyczny, który został tu zastosowany to oczywiście ANAFORA. 

4. PROBLEMATYKA UTWORU:

• Utwór porusza tematykę posiadania własnych opinii, systemu wartości, które kształtują naszą tożsamość. 
• Podmiot liryczny przedstawia swoje zwyczaje, codzienne wybory, preferencje, itp. Wyznawane przez podmiot liryczny wartości tworzą jego rzeczywistość.
• Słowo "WOLĘ" podkreśla, jak wielu wyborów dokonujemy w codziennym życiu. 

Zad. 1/str. 238

Scharakteryzuj osobę mówiącą w utworze. 

Czego dowiadujesz się o nim i o jego świecie wartości?

Czego dotyczą wybory dokonywane przez podmiot liryczny?

Notatkę w zeszycie możesz wykonać w formie tabelki.

5. ZADANIE - WYZWANIE DLA CIEBIE: 

Wzorując się na utworze Szymborskiej, stwórz własną wersję wiersza, w którym zawrzesz swój światopogląd, własną postawę wobec świata, wyznawany przez siebie system wartości - własną listę „WOLĘ” - o sobie, o swoich zainteresowaniach, o tym, co Ty wolisz... 

Swoją wersję wiersza "MOŻLIWOŚCI" zapisz w zeszycie. Zrób to STARANNIE!

Wiersz możesz również stworzyć elektronicznie i zapisać jako plik.

Pamiętaj o zapisie wersowym. 

Postaraj się tworzyć nie tylko krótkie, ale także rozbudowane wersy. 

Wprowadź do swojego tekstu epitety, porównania, metaforę.

Adres mailowy, pod którym czekam na Twoją wersję wiersza:

kulturalnie.nakreceni@gmail.com

     

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

Wisława SZYMBORSKA

  

ZADANIE DLA CIEBIE:

Wejdź proszę na strony poniżej i zapoznaj się z faktami z życia Wisławy Szymborskiej, o których na pewno nie miałeś/aś zielonego pojęcia… 

• https://czytajpl.pl/2018/02/01/kicz-woody-allen-kfc-ciekawostki-o-wislawie-szymborskiej/

• https://ciekawostki.online/ciekawostki/41/o-wislawie-szymborskiej/

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

Jak napisać ŻYCZENIA?

ŻYCZENIA: to gatunek wypowiedzi użytkowej, okolicznościowej. Życzenia składane są z różnych okazji, najczęściej wiążą się z urodzinami oraz świętami. Są wyrazem pamięci i serdeczności.

ZASADY TWORZENIA: 

a) Formę życzeń należy dopasować do adresata. Mogą więc mieć charakter oficjalny lub prywatny, poważny lub żartobliwy. Czasem przybierają postać rymowaną. 

b) Życzenia są wyrazem szacunku, powinny zatem być uprzejme i serdeczne.

c) Można opatrzyć je miejscowością i datą (zapisanymi w prawym górnym rogu lub pod życzeniami – na środku).

d) Tekst można rozpocząć od zwrotu do adresata w wołaczu (oficjalnego – np. „Szanowna Pani Dyrektor!”, nieoficjalnego – np. „Kochana Mamo!”). Jeżeli zakończymy go wykrzyknikiem, pierwsze zdanie należy rozpocząć od dużej litery. Jeżeli użyjemy przecinka, dalszy tekst zaczynamy od małej litery.

e) Wszelkie zwroty do adresata zapisujemy wielką literą.

f) W treść życzeń można wpleść fragmenty utworów literackich, cytaty, sentencje, itp.

g) Pod życzeniami należy się podpisać. Można użyć zwrotu:„życzy/życzą...”.

MAŁĄ CZY WIELKĄ LITERĄ? 

Zanim wyślesz świąteczne życzenia, koniecznie przeczytaj poniższe zasady:
- Jedyną poprawną pisownią grudniowych świąt jest zapis „święta Bożego Narodzenia” (inaczej w przypadku, gdy wyraz „święta” zaczyna nowe zdanie). Samo słowo „święta” zapisujemy małą literą, chyba że chcemy podkreślić nasz szacunek do tego okresu w roku – wówczas wielką. Wielką literę zwyczajowo zachowujemy także w życzeniach: „Wesołych Świąt!”, choć i mała litera nie jest błędem.

- „Gwiazdka” jako synonim świąt Bożego Narodzenia i Wigilii powinna być pisana wielką literą.

- Wyraz „sylwester”, podobnie jak „mikołajki”, zapisujemy małą literą zarówno jeśli chodzi o zabawę ostatniego dnia roku, jak i o świąteczny dzień. Zatem nazwę nocy sylwestrowej należy pisać małą literą, a wielkiej używać tylko do zapisu imienia.

- „Nowy Rok” z kolei jako uroczystość przypadająca 1 stycznia zapisywany jest wielką literą (tak jak „Wigilia” czy „Dzień Dziecka”). Najczęściej jednak będziemy używać małej litery: „nowy rok” jako odniesienie do rozpoczynającego się kolejnego roku kalendarzowego. Właśnie dlatego na kartkach z życzeniami powinniśmy napisać: „Wszystkiego dobrego w nowym roku” (chyba że życzymy wszystkiego dobrego tylko na pierwszy dzień tego roku).

- „Do siego roku” znaczy „do następnego / do nadchodzącego roku”, dlatego przyimek „do” należy pisać oddzielnie z dawną postacią zaimka „siego”. 

Wigilia czy wigilia?

Mam nadzieję, że wszystkie ortograficzne zagwozdki związane ze świątecznymi zwrotami zostały wyjaśnione i dzięki temu w Twoich życzeniach nie pojawi się już żaden błąd...

Wesołych Świąt!

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

DZIADY jako dramat romantyczny

1. SŁOWO WSTĘPU:

Na dzisiejszej lekcji poznasz:

- cechy DRAMATU jako rodzaju literackiego

- cechy DRAMATU ROMANTYCZNEGO jako gatunku literackiego

2. DRAMAT jako rodzaj literacki:

a) Otwórz podręcznik (str.96) i przeczytaj, co to jest DRAMAT.

b) Zapoznaj się z informacjami, jakie znajdują się na poniższych planszach i na podstawie wszystkich wiadomości (tych w podręczniku i tych na planszach) zapisz notatkę w swoim zeszycie. Notatkę możesz wykonać w tradycyjnie albo w formie wykresu/mapy myśli, itp. 

3. ZADANIE DLA CIEBIE (praca z tekstem):

Odnajdź w II części Dziadów poszczególne elementy (np. tekst główny, tekst poboczny), które wskazują na to, że jest to utwór dramatyczny.

4. CECHY DRAMATU ROMANTYCZNEGO:

-wątki realistyczne przeplatają się z fantastycznymi,
-chór,
-wprowadzenie elementów muzycznych, rytmicznych (w "Dziadach" chór powtarza zaklęcia),
-typ kompozycji otwartej (brakuje wyraźnego zakończenia),
-ludowość (bohaterowie pochodzą z ludu, ukazane są wierzenia ludowe),
-symbolika,
-niezwykłość i tajemniczość zdarzeń,
-nastrój grozy

5. ZADANIE INTERAKTYWNE: 

Pora sprawdzić teorię w praktyce. Wykonaj proszę poniższe zadanie. 

Dzięki niemu utrwalisz sobie wszystkie pojęcia, które dzisiaj poznałeś/aś:

6. PODSUMOWANIE:

Terminy, które powinieneś/powinnaś znać po dzisiejszej lekcji:

DRAMAT

AKT

SCENA

TEKST GŁÓWNY (dialogi, monologi)

TEKST POBOCZNY (didaskalia)

DRAMAT ROMANTYCZNY

Sprawdź, czy wszystko masz zanotowane w swoim zeszycie.

Pojęcia te powtórzymy sobie na naszej kolejnej lekcji online. Do tego czasu utrwalaj poznany materiał.

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

Dziady cz.2 - powtórka przed egzaminem

SŁOWO WSTĘPU:

Jako podsumowanie naszych lekcji, na których omawialiśmy II część "Dziadów" Adama Mickiewicza proponuję Ci zapoznać się z dwoma filmikami, które umieściłam poniżej. Dzięki nim jeszcze lepiej usystematyzujesz i utrwalisz sobie swoją wiedzę związaną z lekturą.

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

a) "Dziady cz. 2" - opracowanie lektury:

 b) "Dziady cz. 2" - omówienie treści w formie wykładu:

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

Osądzić ziemskie życie... Problematyka moralna w II części DZIADÓW

1. NOTATKA W ZESZYCIE

a) Określ, jaki NASTRÓJ panuje w dramacie?

Przykładowa odpowiedź:

NASTRÓJ: tajemniczy, mroczny, podniosły, smutny, pełen grozy, itp.

b) Wymień elementy, tworzące ten nastrój.

Przykładowa odpowiedź:

cmentarz, kaplica, zapalone świece, mrok, noc listopadowa, chór, duchy, milczące widmo.

2. TREŚĆ DRAMATU:

Obejrzyj proszę poniższy filmik. Dzięki niemu łatwiej Ci będzie wykonać kolejne zadanie.

3. ŚWIAT PRZEDSTAWIONY W DRAMACIE:

a) Określ czas i miejsce akcji II części "DZIADÓW". 

Dodatkowo odszukaj w dramacie odpowiednie cytaty, z których możemy wnioskować o czasie i miejscu akcji, a następnie zapisz je w swoim zeszycie.

b) W dramacie mamy do czynienia z dwoma światami: ziemskim i pozaziemskim. Wypisz bohaterów występujących w tekście. Zwróć uwagę na to, do którego świata należy dana postać. Notatkę możesz wykonać w formie tabelki.

c) Ułóż we właściwej kolejności wydarzenia przedstawione w dramacie. 

Koniecznie sprawdź, czy dobrze wykonałeś/aś zadanie. 

Wydarzenia ułożone w poprawnej kolejności przepisz do zeszytu. 

Na dzisiaj to wszystko, co dla Ciebie przygotowałam.

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

DZIADY jako obrzęd ludowy

1. SŁOWO WSTĘPU:
Na początku dzisiejszej lekcji chciałam Ci zaproponować słuchowisko na podstawie II części "DZIADÓW" Adama Mickiewicza. 

Jestem pewna, że dzięki niemu jeszcze lepiej poczujesz "klimat" tej lektury.

2. DZIADY JAKO OBRZĘD LUDOWY:

- Romantycy czerpali natchnienie do swoich dzieł między innymi z ludowej wyobraźni. To właśnie z nią wiąże się tradycja pogańskiego obrzędu – wywoływania duchów zmarłych. 

- II część DZIADÓW Adama Mickiewicza jest nie tylko dramatem – obrzędem,

ale także swoistym rytuałem, z którym wiążą się zaklęcia, klątwy i wezwania. 

Z jednej strony nawiązuje on do tradycji świętej uczty (przygotowywania posiłków dla duchów zmarłych), z drugiej natomiast – rozmów, które prowadzono z duchami...

- DZIADY to nazwa ludowego obrzędu zadusznego, wywodzącego się z tradycji rytualnego poczęstunku. Ta swoista uczta była organizowana przez pospólstwo (lud) dla przywoływanych duchów zmarłych lub dla zmarłych przodków 

(dziad = przodek).

- Istotą dziadów było „obcowanie żywych z umarłymi”. 

W tradycji słowiańskiej (w zależności od regionu) święta zaduszne obchodzono nawet sześć razy do roku, np. na wiosnę ok. 2 maja oraz jesienią – z 31 października na 1 listopada. Jesienne obrzędy były właściwym przygotowaniem do święta zmarłych.

- CELEM OBRZĘDU było ugoszczenie dusz. Zgromadzeni z jednej strony chcieli zdobyć „zaufanie” duchów i zapewnić sobie ich przychylność. Z drugiej natomiast strony wywoływanie duchów przodków służyło także udzieleniu im pomocy w pozyskaniu wiecznego szczęścia. 

Dusze karmiono kaszą, miodem, jajkami, kutią oraz częstowano... wódką. Biesiady (uczty) przygotowywano zarówno w domach, jak i na cmentarzach, przy grobach przodków.

- W dramacie Mickiewicza, szczególnie w kontekście takich pojęć, jak: „czyściec” i „zbawienie”, występuje swoiste połączenie zwyczajów pogańskich z chrześcijańskimi. We wschodniej Polsce, także na Białorusi i Ukrainie, obrzęd karmienia dusz na grobach zmarłych przetrwał do dziś.

3. O obrzędzie DZIADÓW możesz również wysłuchać tutaj:

4. ZADANIE:

Przeczytaj jeszcze raz PRZEDMOWĘ do dramatu II części DZIADÓW, a następnie odpowiedz na poniższe pytania. Odpowiedzi zapisz w swoim zeszycie:

1. Czym są DZIADY? 

2. Na czym polegał OBRZĘD DZIADÓW?

3. KTO i GDZIE kultywował ich tradycję?

4. Dlaczego obrzęd zaniknął?

5. Jaki był główny CEL tego obrzędu?

6. Co stanowi MOTTO II części "DZIADÓW" Adama Mickiewicza?

Na dzisiaj to tyle. 

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

Cechy EPIKI jako rodzaju literackiego

1. SŁOWO WSTĘPU:

Klasyfikując utwory literackie, dzielimy je na TRZY podstawowe GRUPY,

tzw. RODZAJE LITERACKIE:

1. EPIKA

2. LIRYKA

3. DRAMAT

W ramach każdego rodzaju literackiego wyróżniamy GATUNKI LITERACKIE.

Na dzisiejszej lekcji przypomnisz sobie cechy EPIKI jako rodzaju literackiego. Powtórzysz również gatunki epickie, których znajomość jest wymagana na egzaminie ósmoklasisty. 

2. CECHY EPIKI jako rodzaju literackiego:

3. GATUNKI EPICKIE: 

- mit,

- opowiadanie

- nowela,

- powieść (np. historyczna, detektywistyczna, przygodowa)

- przypowieść (parabola),

- bajka,

- baśń,

- legenda

- epopeja (epos)

- powiastka filozoficzna

4. ZADANIE DLA CIEBIE nr 1: 

Kliknij w poniższy link i sprawdź swoją wiedzę:

https://www.eduelo.pl/quizy/poziom-v/jezyk-polski/teksty-literackie/epika/

5. ZADANIE DLA CIEBIE nr 2:

Twoja Polonistka 

Ewelina Majewska

Krzysztof Kamil BACZYŃSKI - poeta niezwykły

1. KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI:

Dzisiaj chciałabym Cię zainspirować poezją z czasów wojny...

Na początek obejrzyj proszę poniższą prezentację, dzięki której poznasz niezwykłego poetę i niezwykłego człowieka, jakim niewątpliwie był Krzysztof Kamil Baczyński:

2. ZADANIE DLA CIEBIE:

Zapoznaj się ze wszystkimi informacjami, które znajdziesz w obydwu prezentacjach. Na ich podstawie odpowiedz na pytania, które dla Ciebie przygotowałam. Odpowiedzi zapisz w swoim zeszycie.

1. Kiedy i gdzie urodził się poeta?
2. Z jakiej rodziny pochodził? Co wiemy o jego rodzicach?

3. Dlaczego Baczyński otrzymał jako drugie imię Kamil?
4. Do jakiej szkoły uczęszczał? 
5. Kto, ze znanych Ci postaci również ukończył tę szkołę?

6. Jakim uczniem był Krzysztof?
7. W którym roku Krzysztof Kamil Baczyński otrzymał świadectwo dojrzałości?
8. Jakie wydarzenie miało miejsce w życiu poety 3 czerwca 1942 roku?
9. Podczas okupacji Warszawy (lipiec 1943) był on podchorążym AK oraz harcmistrzem Szarych Szeregów, do jakiego plutonu został przydzielony i w jakich akcjach desantowych brał udział?
10. Kiedy i w jakich okolicznościach zginął Baczyński? Ile miał wtedy lat?
11. Co oznacza sformułowanie „pokolenie Kolumbów”? Kto należał do tego pokolenia?

12. Jakie przeżycia ukształtowały twórczość poety?
13. Co wiemy o Barbarze Baczyńskiej?
14. Gdzie zostali pochowani państwo Baczyńscy? 

15. Jak myślisz, dlaczego rok 2021 ustanowiono ROKIEM K.K.BACZYŃSKIEGO?

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT: Symbol czy alegoria?

1. SŁOWO WSTĘPU: Na dzisiejszej lekcji:

- przypomnisz sobie, co to jest ALEGORIA;
- dowiesz się, co to jest SYMBOL i czym różni się od alegorii,
- poćwiczysz odczytywanie symboli,
- spróbujesz również objaśnić znaczenie symboliczne konkretnych słów i rysunków.

2. Kilka lekcji temu poznałeś/aś pojęcie ALEGORIA.
Odszukaj definicji w swoim zeszycie, bo miałeś/aś to pojęcie zapisać.
Jeśli nie pamiętasz tamtego tematu, zawsze możesz do niego wrócić.
Link do lekcji: Co to jest ALEGORIA?:
https://kulturalnie-nakreceni.blogspot.com/2020/04/temat-co-to-jest-alegoria.html
3. SYMBOL
Zwróć uwagę, że człowiek od zarania dziejów wykorzystywał symbol do utrwalania, przekazywania oraz gromadzenia własnych myśli. Początkowo używał do tego prostych znaków, np.kół, krzyżyków, a następnie wizerunków zwierząt. Weź pod uwagę chociażby prehistoryczne jaskinie i malowidła, które się tam znajdowały. To były właśnie znaki, które coś miały symbolizować.
Nie sposób również nie wspomnieć o symbolach religijnych. Te na przykład związane z Biblią (jak kolory, liczby, imiona) przeniknęły do literatury i malarstwa, stając się nośnikiem uniwersalnych treści.
Okazuje się więc, że zdefiniowanie SYMBOLU nie jest jednoznaczne, ponieważ odnosi się do różnych dziedzin.
"Słownik języka polskiego" definiuje SYMBOL jako: 
1) pojęcie, przedmiot, znak mający jedno znaczenie dosłowne i wiele znaczeń ukrytych;
2) osobę lub zwierzę będące uosobieniem czegoś;
3) umowny znak do oznaczania czegoś, np. jednostek miar, pierwiastków chemicznych;
4) motyw w literaturze będący znakiem głębiej ukrytej treści.

4. PODRĘCZNIK, str. 359-360.
Przeczytaj, co to jest SYMBOL, a następnie zrób notatkę.
UWAGA! Nie przepisuj wszystkiego! Przypomnij sobie, jak w szkole ćwiczyliśmy robienie notatki - zapisz tylko to, co jest najważniejsze!

4. Zwróć uwagę, że SYMBOL i ALEGORIA mają wspólną cechę - nie są rozumiane dosłownie. 

Różni je to, że ALEGORIA ma sens jednoznaczny, podczas gdy SYMBOL cechuje wieloznaczność.
Wnioski zapisz w zeszycie.

5. ĆWICZENIA 1-2/str. 89

6. PODSUMOWANIE:
Na dzisiejszej lekcji poznałeś/aś różnicę między ALEGORIĄ a SYMBOLEM. 

Spróbowałeś/aś również odczytać znaczenia symboliczne słów i rysunków.
Mam nadzieję, że udało Ci się to bez problemu.


Na dzisiaj to wszystko, co dla Ciebie przygotowałam. 
Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

TEMAT: Co to jest ALEGORIA?

1. PODRĘCZNIK, STR.223: 

Przyjrzyj się ilustracji przedstawiającej sprawiedliwość (boginię Temidę), a następnie zapisz w zeszycie, jakie znaczenie mają poszczególne atrybuty. Jeśli potrafisz, wykonaj to zadanie samodzielnie. Jeśli chcesz, możesz skorzystać z moich informacji, które umieściłam poniżej:

ZNACZENIE POSZCZEGÓLNYCH ATRYBUTÓW:

a) PRZEPASKA NA OCZACH - jest symbolem bezstronności; zakryte oczy symbolizują równość wobec prawa, brak odstępstw i wyjątków, powszechnie panującą sprawiedliwość wobec każdego człowieka, bez względu na status społeczny, płeć, narodowość, wyznanie.

b) WAGA - to symbol obiektywnego rozpatrzenia dobrych i złych uczynków, argumentów, symbol zważenia ciężaru dowodów i wszelkich okoliczności spraw.

c) MIECZ – jest symbolem sędziowskiej władzy, gotowości do zakończenia sporów, które bez wymiaru sprawiedliwości trwałyby wiecznie.

2. NOTATKA W ZESZYCIE:

a) Zastanów się, czego symbolem jest SOWA?

Jestem pewna, że bez wahania odpowiedziałeś/aś, że chodzi o mądrość.

No to kolejne moje pytanie: Skąd to wiedziałeś/aś?

W tym momencie przyszła pora na wprowadzenie pojęcia, które powinieneś/powinnaś zapamiętać po dzisiejszej lekcji - czyli ALEGORIA.

Przeczytaj wyjaśnienie tego pojęcia (PODRĘCZNIK, str.224), a następnie zapisz notatkę w zeszycie.

PRZYKŁADOWA NOTATKA:

ALEGORIA – oprócz znaczenia dosłownego ma jeszcze drugie, ukryte.

To drugie znaczenie jest łatwe do odczytania, ponieważ zostało ustalone przez wielowiekową tradycję.

b) Zastanów się, skąd wiedziałeś/aś, że SOWA oznacza MĄDROŚĆ? 

Odpowiedź jest prosta. Alegorie są bardzo mocno zakorzenione w kulturze i znane od wieków. Zapamiętaj, że odczytanie znaczenia ALEGORII zawsze jest JEDNOZNACZNE (jeden sens dosłowny = jeden sens ukryty).

4. MOJA PROPOZYCJA DLA CIEBIE: 

Możesz w zeszycie narysować rysunek podobny do tego, który Ci proponuję. Myślę, że taka forma pomoże Ci zapamiętać wprowadzone dzisiaj nowe pojęcie (A- jak ALEGORIA).

                                           materiały dydaktyczne GWO

5. ZADANIE DLA CIEBIE:

Przyjrzyj się dokładnie poniższej ilustracji. Co widzisz?

Zastanów się, czego alegorią może być zwierzę, które dostrzegłeś/aś.

Myślę, że świetnie poradzisz sobie z tym zadaniem.

                                                             Ch.H. Bennet, ilustracja z serii "Cienie"

6. PODRĘCZNIK, str. 224: 

Przeczytaj bajkę Ignacego Krasickiego

pt. „LEW POKORNY”, a następnie zastanów się, na czym polega alegoryczny charakter tego utworu. Zapisz w zeszycie, alegorią czego w tym utworze są zwierzęta - LEW, LIS i OWCA. Jakie cechy charakteryzują każdego z bohaterów:

LEW - alegoria ...........................................................

LIS - alegoria ............................................................

OWCA - alegoria ........................................................

UWAGA!!!

Do tego tematu wrócimy na naszej kolejnej lekcji online. Wtedy sprawdzimy sobie poprawność wszystkich zadań.

Na dzisiaj to wszystko. Życzę Ci spokojnego weekendu. 

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska