Wojownicy

Autorki prezentacji: ZUZANNA BRYL i TAMARA WITTICH

 

LATARNIK jako przykład noweli

"Latarnik" Henryka Sienkiewicza - 

opowieść o tułaczce, tęsknocie i poszukiwaniu 

własnego miejsca...

RODZAJ LITERACKI: epika

GATUNEK LITERACKI: nowela

CECHY NOWELI:

- utwór niewielkich rozmiarów pisany prozą,

- utwór jednowątkowy*,

- wyraźnie zarysowana akcja skupiona wokół jednego wydarzenia, osoby lub przedmiotu,

- brak wątków pobocznych,

- zwięzłość; brak rozbudowanych opisów i głębszej charakterystyki bohaterów,

- zredukowana liczba bohaterów,

- zwykle jest realistyczna (ma określone miejsce i czas akcji),

- posiada mocno zarysowany punkt kulminacyjny, stanowiący zarazem moment przełomowy w życiu bohatera

*WĄTEK – część składowa fabuły utworu, ciąg zdarzeń połączonych układem przyczynowo-skutkowym, skupionych wokół jednej postaci lub grupy osób.

RETROSPEKCJA - przywołanie wcześniejszych wydarzeń przez bohatera. Funkcje retrospekcji:

• wzbogacenie, zwolnienie akcji

• rozszerzenie czasu fabuły

• nakreślenie tła zdarzeń

• ujawnienie dodatkowych informacji

• zapoznanie czytelnika z przeszłością bohatera (wzbogacenie obrazu postaci)

BUDOWA NOWELI:

ZADANIE dla CIEBIE:

Biorąc pod uwagę budowę noweli, wykonaj poniższe zadanie. POWODZENIA!

NOTATKA: "Latarnik" to metafora polskiego losu:

• Odwołuje się do doświadczeń wielu Polaków, którzy musieli opuścić ojczyznę po powstaniu listopadowym i spędzili życie na emigracji.

• Podejmuje problem poczucia polskości, budowania swojej tożsamości z dala od ojczyzny.

• Wszystko, co spotyka Skawińskiego, jest symbolem losu polskich wygnańców (motyw „mściwej ręki” ścigającej go po całym świecie, nieszczęścia, pech, przeciwności losu).

LATARNIK Henryka Sienkiewicza

 

Cechy LIRYKI jako rodzaju literackiego

Projekt: "Baczyński"

UWAGA DZIAŁAMY !!!

Dołączyliśmy do ogólnopolskiego projektu: "Baczyński"

Projekt: "Baczyński" to akcja, którą zainicjowała p. Agata Karolczuk-Kozyra z Liceum Ogólnokształcącego we Wschowie. Obecnie do projektu włączyło się już ponad 200 szkół z całej Polski. Z ogromną przyjemnością informujemy, że nasza szkoła również bierze udział w tym projekcie i wspólnie z innymi szkołami do czerwca 2021 roku będziemy realizować różnego rodzaju działania, które mają na celu uczczenie i upamiętnienie Krzysztofa Kamila Baczyńskiego - niezwykłego poety i niezwykłego człowieka.

Patronat nad projektem objęło Muzeum Powstania Warszawskiego.

Projekt: "Baczyński" będzie realizowany na lekcjach języka polskiego w klasach 7 i 8. 

Czas trwania projektu: marzec-czerwiec 2021

Koordynator projektu: Ewelina Majewska

CELE PROJEKTU:

• upamiętnienie setnej rocznicy urodzin Krzysztofa Kamila Baczyńskiego poprzez prezentowanie twórczości poety oraz innych przedstawicieli pokolenia Kolumbów,

• budzenie zainteresowań poezją czasów II wojny światowej, historią i dziedzictwem kulturowym naszego kraju,

• kształtowanie świadomości patriotycznej i obywatelskiej,

• rozwijanie i wzmacnianie poczucia tożsamości narodowej,

• kształtowanie i utrwalanie ogólnoludzkich zasad moralnych i humanistycznych,

• dostarczanie pozytywnych wzorców osobowych,

• dostrzeganie przez uczniów własnych zainteresowań, ich werbalizowanie i rozwijanie,

• rozwijanie kompetencji społecznych poprzez budowanie właściwych relacji interpersonalnych,

• promowanie inspirujących rozwiązań metodycznych

 

UWAGA!!!

W ramach projektu: „Baczyński” będą do zrealizowania 3 ZADANIA.      

Możesz zrealizować jedno zadanie albo wszystkie trzy, do czego Cię oczywiście zachęcam. Za realizację każdego z zadań możesz otrzymać ocenę bardzo dobrą albo celującą z języka polskiego.

Zadania będą ukazywały się co miesiąc. Poniżej zadanie pierwsze.

   

         

ZADANIE nr 1

MÓJ ULUBIONY WIERSZ BACZYŃSKIEGO

W czasie zdalnego nauczania trochę zapominamy o tym, co tradycyjne. 

By komputery nie pozwoliły nam odwyknąć od ręcznego pisania, proponuję Ci mały trening - lekcję kaligrafii, czyli pięknego pisania.

Wybierz wiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, który spodobał Ci się najbardziej i jak najstaranniej przepisz jego tekst. Uwzględnij podział na wersy, zadbaj o estetykę zapisu, itp. Kartkę, na której zapiszesz swój ulubiony utwór Baczyńskiego możesz oczywiście ozdobić według własnego uznania.

Wyraźne zdjęcie odręcznie przepisanego przez Ciebie wiersza wyślij do mnie mailem na adres:

kulturalnie.nakreceni@gmail.com

Wybierając swój ulubiony wiersz Baczyńskiego, możesz na przykład skorzystać ze strony poniżej:

http://www.baczynski.art.pl/wiersze/

TERMIN ODESŁANIA ZADANIA: do 16.04.2021r. 

UWAGA!!!

Wysyłając do mnie swoją pracę, nie zapomnij podać imienia, nazwiska oraz klasy. 

ZADANIE nr 2

ZAINSPIRUJ SIĘ POEZJĄ KRZYSZTOFA KAMILA BACZYŃSKIEGO
Wykonaj ILUSTRACJĘ (graficzną formę interpretacji) wybranego wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. 
Praca może być wykonana dowolną techniką: np. rysunek, szkic, grafika tradycyjna, grafika komputerowa, kolaż, itp.
Format pracy: A3 lub w przypadku grafiki komputerowej – A4.
WYRAŹNE ZDJĘCIE ilustracji wyślij mailem na adres: kulturalnie.nakreceni@gmail.com 

Wysyłając do mnie swoją pracę, nie zapomnij podać:

- imienia, nazwiska oraz klasy,

- tytułu wiersza Baczyńskiego, do którego została wykonana ilustracja.

TERMIN WYKONANIA ZADANIA: do 18.05.2021

Najpiękniejsze prace uczniów zostaną wysłane na Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Przez nas ilustrowane to, co wierszach K.K.Baczyńskiego zapisane”, którego organizatorem jest Szkoła Podstawowa nr 2 w Puławach.

UWAGA!! 

Przy wysyłce prac na konkurs będzie potrzebny oryginał pracy. 

ZADANIE nr 3

ZAINSPIRUJ SIĘ KRZYSZTOFEM KAMILEM BACZYŃSKIM

Połącz tekst z obrazem:

Wybierz dowolny CYTAT z wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, 

który zwrócił Twoją uwagę, a następnie wyszukaj do niego zdjęcie - najlepiej oddające sens wybranego przez Ciebie cytatu.

Na jednym slajdzie umieść zdjęcie i cytat. 

Dobierz ładną czcionkę. Odpowiednio rozplanuj obydwa elementy. 

Gotowy projekt wyślij do mnie mailem jako plik jpg.

kulturalnie.nakreceni@gmail.com

UWAGA!!! 

Zdjęcie może być Twojego autorstwa. 

Możesz również skorzystać z legalnych źródeł zdjęć, np.

https://pixabay.com/pl/ 

https://www.canva.com/

TERMIN WYKONANIA ZADANIA: do 11.06.2021r.

                         

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT:„Elegia o... (chłopcu polskim)” jako metafora pokolenia doświadczonego przez wojnę

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Na dzisiejszej lekcji:
- przeczytasz wiersz "ELEGIA O... (chłopcu polskim)"
- przypomnisz sobie cechy LIRYKI jako rodzaju literackiego
- powtórzysz gatunki liryczne

2. MAŁE POWTÓRZENIE: 

Przypomnij sobie:
- cechy LIRYKI jako rodzaju literackiego - PODRĘCZNIK, str.355
- gatunki liryczne - PODRĘCZNIK, str.355-356

3. PODRĘCZNIK, str.233:

Przeczytaj powoli i ze zrozumieniem wiersz K.K. Baczyńskiego, a następnie wysłuchaj przepięknej interpretacji tego utworu:

4. "ELEGIA o ... (CHŁOPCU POLSKIM)": 

Po przeczytaniu wiersza zastanów się nad pytaniami, które dla Ciebie przygotowałam. Odpowiedzi zapisz w zeszycie. 

Jeśli miałbyś/miałabyś problem z tym zadaniem, koniecznie kliknij w link poniżej i zapoznaj się z dokładnym opracowaniem wiersza K.K.Baczyńskiego:
https://aleklasa.pl/gimnazjum/c305-wiersze/baczynski-elegia

a) Kim jest podmiot liryczny (osoba wypowiadająca się w wierszu) i do kogo się zwraca? Przywołaj odpowiedni fragment utworu.
b) Co przeżywa, co czuje podmiot liryczny?
c) Jakie wydarzenie historyczne miało wpływ na dorastanie młodego człowieka, który jest adresatem wiersza?

d) Wyjaśnij, co było tragiczne w dorastaniu bohatera wiersza i jego rówieśników?

    (podręcznik, str. 234 - POKOLENIE KOLUMBÓW!!!)
e) Jaki nastrój panuje w utworze?

f) Co oznacza gest pożegnania ziemi przez chłopca?

 
TYTUŁ UTWORU
- Zastanów się, w jaki sposób treść utworu wiąże się z gatunkiem wymienionym w tytule. ELEGIA jako gatunek literacki - podręcznik, str.233.
- Jakie treści podkreśla epitet zawarty w tytule? Kim może być "chłopiec polski"?

5. NOTATKA:

Pora przyjrzeć się środkom stylistycznym zastosowanym w utworze. 

Tabelę przerysuj do zeszytu, a następnie ją uzupełnij.

UWAGA! W drugiej kolumnie należy wpisać przykłady środków stylistycznych zastosowanych w wierszu.

6. PODSUMOWANIE: 

Na dzisiejszej lekcji:
- przeczytałeś/aś "ELEGIĘ o... (chłopcu polskim)" i poznałeś/aś cechy elegii jako gatunku lirycznego; 
- zapoznałeś/aś się z biografią K.K.Baczyńskiego i dowiedziałeś/aś się, że poeta, podobnie zresztą jak bohaterowie "Kamieni na szaniec", był przedstawicielem "POKOLENIA KOLUMBÓW";
- powtórzyłeś/aś cechy LIRYKI jako rodzaju literackiego;
- przypomniałeś/aś sobie gatunki liryczne oraz środki stylistyczne


Twoja Polonistka
Ewelina Majewska 

Krzysztof Kamil BACZYŃSKI - poeta niezwykły

1. KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI:

Dzisiaj chciałabym Cię zainspirować poezją z czasów wojny...

Na początek obejrzyj proszę poniższą prezentację, dzięki której poznasz niezwykłego poetę i niezwykłego człowieka, jakim niewątpliwie był Krzysztof Kamil Baczyński:

2. ZADANIE DLA CIEBIE:

Zapoznaj się ze wszystkimi informacjami, które znajdziesz w obydwu prezentacjach. Na ich podstawie odpowiedz na pytania, które dla Ciebie przygotowałam. Odpowiedzi zapisz w swoim zeszycie.

1. Kiedy i gdzie urodził się poeta?
2. Z jakiej rodziny pochodził? Co wiemy o jego rodzicach?

3. Dlaczego Baczyński otrzymał jako drugie imię Kamil?
4. Do jakiej szkoły uczęszczał? 
5. Kto, ze znanych Ci postaci również ukończył tę szkołę?

6. Jakim uczniem był Krzysztof?
7. W którym roku Krzysztof Kamil Baczyński otrzymał świadectwo dojrzałości?
8. Jakie wydarzenie miało miejsce w życiu poety 3 czerwca 1942 roku?
9. Podczas okupacji Warszawy (lipiec 1943) był on podchorążym AK oraz harcmistrzem Szarych Szeregów, do jakiego plutonu został przydzielony i w jakich akcjach desantowych brał udział?
10. Kiedy i w jakich okolicznościach zginął Baczyński? Ile miał wtedy lat?
11. Co oznacza sformułowanie „pokolenie Kolumbów”? Kto należał do tego pokolenia?

12. Jakie przeżycia ukształtowały twórczość poety?
13. Co wiemy o Barbarze Baczyńskiej?
14. Gdzie zostali pochowani państwo Baczyńscy? 

15. Jak myślisz, dlaczego rok 2021 ustanowiono ROKIEM K.K.BACZYŃSKIEGO?

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT: Mickiewicz znany i nieznany...

SŁOWO WSTĘPU: Na dzisiejszej lekcji:
- przypomnisz sobie utwory, których autorem był Adam Mickiewicz,
- powtórzysz i utrwalisz gatunki literackie tworzone przez Mickiewicza

ROZGRZEWKA: Sprawdź swoją wiedzę w poniższym zadaniu interaktywnym, które polega na przypisaniu utworu z lektur szkolnych do gatunku literackiego. Powtarzaliśmy to wielokrotnie, więc nie powinieneś/nie powinnaś mieć z tym problemu: 

ZADANIE DLA CIEBIE:

Na podstawie zadania interaktywnego (i swojej wiedzy oczywiście) wypisz w zeszycie wszystkie utwory autorstwa Adama Mickiewicza, które poznałeś/aś na lekcjach języka polskiego. Do każdego tekstu przypisz właściwy rodzaj i gatunek literacki. Nie zapomnij o żadnym utworze! Notatkę możesz zrobić w formie tabelki. Poniżej moja propozycja tabelki do uzupełnienia:

"ŚMIERĆ PUŁKOWNIKA"

Przeczytaj proszę teraz wiersz Adama Mickiewicza. Możesz to zrobić np. tutaj:
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/smierc-pulkownika.html

a) GENEZA: Adam Mickiewicz napisał „Śmierć Pułkownika" po klęsce powstania listopadowego pod wpływem opowieści uchodzących z Polski powstańców. 
Poeta poświęcił swój wiersz postaci autentycznej, litewskiej szlachciance Emilii Plater, która brała udział w walkach powstańczych. 

b) TEMATYKA: Utwór przedstawia ostatnie chwile życia dowódcy powstańców, który umiera w chacie leśnika. Przed śmiercią prosi, aby przyniesiono mu mundur, szablę, pistolety i przyprowadzono osiodłanego konia. Żegna się ze swoim rynsztunkiem tak, jak to czynili dawni rycerze. Przyjmuje z rąk księdza ostatnie sakramenty. Umiera w otoczeniu wzruszonych żołnierzy i prostego ludu. Dopiero w zakończeniu utworu podmiot liryczny ujawnia, że tym wspaniałym, kochanym i mężnym powstańczym wodzem jest kobieta - Emilia Plater.
Wiersz jest hołdem złożonym kobiecie - powstańcowi, która nie waha się poświęcić życia w obronie kraju. Poeta nadaje jej cechy heroiczne - ukazuje jako wzór żołnierza, wiernego sprawie do końca. Uwzniośla poprzez porównanie do dawnych rycerzy - bohaterów polskiej historii, np. Stefana Czarnieckiego.

c) ZADANIE DLA CIEBIE: 

Udowodnij, że Emilia Plater cieszyła się szacunkiem zarówno ludzi, jak i żołnierzy –powstańców. Na podstawie treści wiersza sformułuj 2 argumenty.
ARGUMENT 1. –
ARGUMENT 2. –

UTRWALENIE: Obejrzyj proszę poniższą prezentację. Dzięki niej powtórzysz sobie wszystkie utwory autorstwa Adama Mickiewicza, które do tej pory poznałeś i które są wymagane na egzaminie ósmoklasisty:

PODSUMOWANIE:
Na zakończenie proponuję Ci obejrzenie filmików utrwalających treści niektórych utworów Adama Mickiewicza. Według mnie są idealne jako powtórzenie przed egzaminem. Sam/a zdecyduj, którą z lektur chciałbyś/chciałabyś jeszcze powtórzyć:
1) "DZIADY cz.II":
https://www.youtube.com/watch?v=PkrEoGnLaz0

2) "ŚWITEZIANKA":
https://www.youtube.com/watch?v=M4BIBXwhw88

3) "REDUTA ORDONA":
https://www.youtube.com/watch?v=2xQTwPpjxPI

4) "ŚMIERĆ PUŁKOWNIKA":
https://www.youtube.com/watch?v=jbzZfIOp7sk

5) "PAN TADEUSZ":
https://www.youtube.com/watch?v=baVr4ZroiWo

Mam nadzieję, że wykonałeś/aś wszystkie zadania, które Ci dzisiaj zaproponowałam. Dzięki temu bardzo dobrze utrwaliłeś/aś sobie utwory Adama Mickiewicza, które są wymagane na egzaminie ósmoklasisty. Pamiętaj, że jeśli , teraz rozwiązujesz różnego rodzaju zadania egzaminacyjne, które na przykład ja Ci proponuję, to na samym egzaminie już żadne zadanie nie powinno Cię zaskoczyć. 
Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

TEMAT: Symbol czy alegoria?

1. SŁOWO WSTĘPU: Na dzisiejszej lekcji:

- przypomnisz sobie, co to jest ALEGORIA;
- dowiesz się, co to jest SYMBOL i czym różni się od alegorii,
- poćwiczysz odczytywanie symboli,
- spróbujesz również objaśnić znaczenie symboliczne konkretnych słów i rysunków.

2. Kilka lekcji temu poznałeś/aś pojęcie ALEGORIA.
Odszukaj definicji w swoim zeszycie, bo miałeś/aś to pojęcie zapisać.
Jeśli nie pamiętasz tamtego tematu, zawsze możesz do niego wrócić.
Link do lekcji: Co to jest ALEGORIA?:
https://kulturalnie-nakreceni.blogspot.com/2020/04/temat-co-to-jest-alegoria.html
3. SYMBOL
Zwróć uwagę, że człowiek od zarania dziejów wykorzystywał symbol do utrwalania, przekazywania oraz gromadzenia własnych myśli. Początkowo używał do tego prostych znaków, np.kół, krzyżyków, a następnie wizerunków zwierząt. Weź pod uwagę chociażby prehistoryczne jaskinie i malowidła, które się tam znajdowały. To były właśnie znaki, które coś miały symbolizować.
Nie sposób również nie wspomnieć o symbolach religijnych. Te na przykład związane z Biblią (jak kolory, liczby, imiona) przeniknęły do literatury i malarstwa, stając się nośnikiem uniwersalnych treści.
Okazuje się więc, że zdefiniowanie SYMBOLU nie jest jednoznaczne, ponieważ odnosi się do różnych dziedzin.
"Słownik języka polskiego" definiuje SYMBOL jako: 
1) pojęcie, przedmiot, znak mający jedno znaczenie dosłowne i wiele znaczeń ukrytych;
2) osobę lub zwierzę będące uosobieniem czegoś;
3) umowny znak do oznaczania czegoś, np. jednostek miar, pierwiastków chemicznych;
4) motyw w literaturze będący znakiem głębiej ukrytej treści.

4. PODRĘCZNIK, str. 359-360.
Przeczytaj, co to jest SYMBOL, a następnie zrób notatkę.
UWAGA! Nie przepisuj wszystkiego! Przypomnij sobie, jak w szkole ćwiczyliśmy robienie notatki - zapisz tylko to, co jest najważniejsze!

4. Zwróć uwagę, że SYMBOL i ALEGORIA mają wspólną cechę - nie są rozumiane dosłownie. 

Różni je to, że ALEGORIA ma sens jednoznaczny, podczas gdy SYMBOL cechuje wieloznaczność.
Wnioski zapisz w zeszycie.

5. ĆWICZENIA 1-2/str. 89

6. PODSUMOWANIE:
Na dzisiejszej lekcji poznałeś/aś różnicę między ALEGORIĄ a SYMBOLEM. 

Spróbowałeś/aś również odczytać znaczenia symboliczne słów i rysunków.
Mam nadzieję, że udało Ci się to bez problemu.


Na dzisiaj to wszystko, co dla Ciebie przygotowałam. 
Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

TEMAT: Co to jest ALEGORIA?

1. PODRĘCZNIK, STR.223: 

Przyjrzyj się ilustracji przedstawiającej sprawiedliwość (boginię Temidę), a następnie zapisz w zeszycie, jakie znaczenie mają poszczególne atrybuty. Jeśli potrafisz, wykonaj to zadanie samodzielnie. Jeśli chcesz, możesz skorzystać z moich informacji, które umieściłam poniżej:

ZNACZENIE POSZCZEGÓLNYCH ATRYBUTÓW:

a) PRZEPASKA NA OCZACH - jest symbolem bezstronności; zakryte oczy symbolizują równość wobec prawa, brak odstępstw i wyjątków, powszechnie panującą sprawiedliwość wobec każdego człowieka, bez względu na status społeczny, płeć, narodowość, wyznanie.

b) WAGA - to symbol obiektywnego rozpatrzenia dobrych i złych uczynków, argumentów, symbol zważenia ciężaru dowodów i wszelkich okoliczności spraw.

c) MIECZ – jest symbolem sędziowskiej władzy, gotowości do zakończenia sporów, które bez wymiaru sprawiedliwości trwałyby wiecznie.

2. NOTATKA W ZESZYCIE:

a) Zastanów się, czego symbolem jest SOWA?

Jestem pewna, że bez wahania odpowiedziałeś/aś, że chodzi o mądrość.

No to kolejne moje pytanie: Skąd to wiedziałeś/aś?

W tym momencie przyszła pora na wprowadzenie pojęcia, które powinieneś/powinnaś zapamiętać po dzisiejszej lekcji - czyli ALEGORIA.

Przeczytaj wyjaśnienie tego pojęcia (PODRĘCZNIK, str.224), a następnie zapisz notatkę w zeszycie.

PRZYKŁADOWA NOTATKA:

ALEGORIA – oprócz znaczenia dosłownego ma jeszcze drugie, ukryte.

To drugie znaczenie jest łatwe do odczytania, ponieważ zostało ustalone przez wielowiekową tradycję.

b) Zastanów się, skąd wiedziałeś/aś, że SOWA oznacza MĄDROŚĆ? 

Odpowiedź jest prosta. Alegorie są bardzo mocno zakorzenione w kulturze i znane od wieków. Zapamiętaj, że odczytanie znaczenia ALEGORII zawsze jest JEDNOZNACZNE (jeden sens dosłowny = jeden sens ukryty).

4. MOJA PROPOZYCJA DLA CIEBIE: 

Możesz w zeszycie narysować rysunek podobny do tego, który Ci proponuję. Myślę, że taka forma pomoże Ci zapamiętać wprowadzone dzisiaj nowe pojęcie (A- jak ALEGORIA).

                                           materiały dydaktyczne GWO

5. ZADANIE DLA CIEBIE:

Przyjrzyj się dokładnie poniższej ilustracji. Co widzisz?

Zastanów się, czego alegorią może być zwierzę, które dostrzegłeś/aś.

Myślę, że świetnie poradzisz sobie z tym zadaniem.

                                                             Ch.H. Bennet, ilustracja z serii "Cienie"

6. PODRĘCZNIK, str. 224: 

Przeczytaj bajkę Ignacego Krasickiego

pt. „LEW POKORNY”, a następnie zastanów się, na czym polega alegoryczny charakter tego utworu. Zapisz w zeszycie, alegorią czego w tym utworze są zwierzęta - LEW, LIS i OWCA. Jakie cechy charakteryzują każdego z bohaterów:

LEW - alegoria ...........................................................

LIS - alegoria ............................................................

OWCA - alegoria ........................................................

UWAGA!!!

Do tego tematu wrócimy na naszej kolejnej lekcji online. Wtedy sprawdzimy sobie poprawność wszystkich zadań.

Na dzisiaj to wszystko. Życzę Ci spokojnego weekendu. 

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT: Przerost ambicji nad możliwościami - ARTYSTA Sławomira Mrożka

1. PODRĘCZNIK str. 157: zapoznaj się z opowiadaniem Sławomira Mrożka „Artysta”.

2. PREZENTACJA: Obejrzyj dokładnie interaktywną prezentację,

którą dla Ciebie przygotowałam.

Wykorzystałam w niej zadania, jakie pojawiły się w przykładowych arkuszach egzaminacyjnych.

3. INTERPRETACJA OPOWIADANIA Sławomira Mrożka:

Postawa KOGUTA symbolizuje próżność i pewność siebie, które pozwalają mu starać się o rolę lwa, symbolu siły, opanowania i władzy. 

Zupełnie nie zdaje on sobie sprawy z braku talentu czy nawet uroku osobistego.

Nieprzypadkowo towarzyszem KOGUTA jest LIS – zwierzę symbolizujące przebiegłość, spryt, a nawet oszustwo i nieuczciwość.Te cechy są bardzo zbliżone do postawy KOGUTA, zwłaszcza, że LIS nie uświadamia przyjaciela o jego wadach i błędnym myśleniu, ale wtóruje mu, a następnie wręcz z niego szydzi.

Zwierzętom towarzyszy jeszcze NARRATOR, co wnioskujemy po pierwszoosobowej narracji, lecz nie wiemy, czy i jakim jest zwierzęciem. Występuje w opowiadaniu jako postać neutralna. W tym miejscu warto przypomnieć sobie, co to jest ALEGORIA i MORAŁ. Poznaliśmy te pojęcia, 

kiedy omawialiśmy bajki Ignacego Krasickiego. Dla przypomnienia obejrzyj poniższą planszę. 

Wnioski zapisz w swoim zeszycie:

5. MORAŁ: 

Z opowiadania Sławomira Mrożka wypływa MORAŁ mówiący o tym, że owszem, należy dbać i walczyć o swoje marzenia, ale jednocześnie siły należy mierzyć na zamiary. Sama ambicja jest zjawiskiem pozytywnym, jednak tylko wtedy, gdy towarzyszy jej realna ocena możliwości. Aby móc zrealizować swoje marzenia, nawet z pozoru nierealne, potrzebna jest również ciężka i pokorna praca, której KOGUTOWI zabrakło. Warto pamiętać, że postawa roszczeniowa i poprzestanie na oczekiwaniach do niczego nie prowadzi, natomiast uczciwa praca, jak również porażki nas kształtują pozytywnie, jeśli oczywiście wyciągamy z nich wnioski.

6. NOTATKA W ZESZYCIE:

a) na podstawie informacji z pkt. 5 napisz krótką notatkę.

b) na podstawie informacji z pkt. 4 oraz obejrzanej prezentacji

przedstaw bohaterów opowiadania. Każdej postaci biorącej udział w akcji utworu 

przypisz cechy, które najtrafniej określają jej postawę:

np.

KOGUT – cechuje go przerost ambicji, celebryta (chce sławy, pieniędzy i wyjazdów za granicę), karierowicz z wielkimi oczekiwaniami wobec siebie i otoczenia, który nie potrafi właściwie ocenić swoich umiejętności, a prawdziwa sztuka nie ma dla niego znaczenia.

LIS –

DYREKTOR –

NARRATOR –

7. PODRĘCZNIK, str. 361 – przeczytaj, co to jest IRONIA, a następnie
napisz w zeszycie, w zachowaniu, którego bohatera z opowiadania Sławomira Mrożka można dostrzec ironię. Uzasadnij swój wybór, podając odpowiedni cytat.

Dziękuję Ci za dzisiejszą lekcję. 
Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT: Obraz męstwa Polaków w utworze Adama Mickiewicza "REDUTA ORDONA"

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Na dzisiejszej lekcji:
- poznasz "REDUTĘ ORDONA", utwór, który odważył się wyrecytować Bernard Zygier, bohater "Syzyfowych prac"; zrozumiesz, jak ważny był to wiersz i dlaczego jego recytacja mogła się skończyć wyrzuceniem ze szkoły...

2. TEMAT UTWORU: 

- Utwór opowiada o wydarzeniach z powstania listopadowego (1830) rozgrywających się w Warszawie w czasie obrony fortu na Woli. Przebieg bitwy relacjonuje w "REDUCIE ORDONA" adiutant polskiego generała. Obserwuje on wraz ze swoim dowódcą dramatyczne zmagania Polaków na polu walki, widzi zagładę reduty.

- POWSTANIE LISTOPADOWE (kontekst historyczny):

https://www.youtube.com/watch?v=6SMMb0chnvo

- TYTUŁ UTWORU składa się z części właściwej i podtytułu: „Reduta Ordona. Opowiadanie adiutanta”.

Dzięki części głównej tytułu wiemy, kto znajduje się w centrum wypowiedzi, kto jest najważniejszym bohaterem (jest nim postać rzeczywista Julian Konstanty Ordon, który żył w latach 1810–1887). W związku z tym tytuł pośrednio wskazuje na czas akcji przedstawionych w dziele wydarzeń.

Podtytuł określa narratora, czyli tego, kto opowiada. Jest nim adiutant Stefan Garczyński. 

- GATUNEK LITERACKI: Skoro w podtytule występuje słowo „opowiadanie”, to wiemy, że dzieło ma narratora, ale też opisy, dialogi i fabułę, a więc ma cechy epiki. Z drugiej strony tekst zapisany jest wierszem i jest w nim mnóstwo przepięknych środków stylistycznych, co zbliża go do liryki. „Typowy” wiersz ma jednak znacznie mniejszą długość. Czym jest więc "Reduta Ordona"? 

To poemat opisowo-refleksyjny. Dlaczego opisowy? Ponieważ występują w nim opisy np. wojsk, pola walki, itp. Dlaczego refleksyjny? Ponieważ poeta zastanawia się w nim nad postępowaniem cara, bohaterstwem żołnierzy i ocenia czyn Ordona.

3. GENEZA UTWORU: 

Zapoznaj się proszę ze wszystkimi informacjami, które zamieściłam dla Ciebie poniżej, a następnie zrób notatkę w swoim zeszycie:

a) Reduta Ordona (fortyfikacja nr 54), zlokalizowana na warszawskiej Woli, była fortyfikacją ziemną na planie sześcioboku. Ze względów taktycznych (polskie dowództwo spodziewało się ataku od strony Mokotowa) placówka posiadała nikłe zabezpieczenia. Reduta uzbrojona była w sześć dział starego typu (tzw. dział wałowych) o niewielkiej skuteczności, które obsługiwała kilkudziesięcioosobowa obsada.

b) Wiersz "Reduta Ordona" został napisany przez Adama Mickiewicza w 1832 roku. Należy do nurtu poezji batalistycznej. Przedstawia bohaterską bitwę (dramatyczną walkę w obronie Warszawy), którą stoczyła grupa polskich żołnierzy (załoga reduty nr 54) z Rosjanami podczas wojny polsko‑rosyjskiej w latach 1830–1831. Utwór ma podtytuł "Opowiadanie adiutanta". Mickiewicz wykorzystał tu relację naocznego świadka wydarzeń, uczestnika walk o Warszawę – swojego przyjaciela Stefana Garczyńskiego. Opowiedział on poecie o obronie reduty, podczas której niewielka grupa polskich powstańców starła się się z licznym wojskiem rosyjskim. Kiedy Polacy nie byli już w stanie dłużej stawiać oporu nieprzyjaciołom, ich dowódca, Julian Ordon, podjął decyzję o wysadzeniu reduty, aby nie oddać jej w ręce Rosjan. W zniszczeniu fortyfikacji i w swojej śmierci widzi jedyną szansę na pokonanie wroga. Pod gruzami giną bowiem nie tylko obrońcy, lecz także napastnicy...

c) POSTAWA ORDONA: Ordon zostaje przedstawiony w wierszu jako wzór mężnego żołnierza i bohatera poświęcającego życie w obronie ojczyzny. Tytułowy bohater bez wahania decyduje się ponieść najwyższą ofiarę, ponieważ wolność kraju stawia ponad inne wartości. Mickiewicz ukazując niezwykłą odwagę, determinację i ofiarność Ordona, uwzniośla jego czyn.

Celowym zabiegiem Mickiewicza było „uśmiercenie” Ordona pod gruzami reduty. Chodziło mu o przedstawienie postawy człowieka-patrioty, zdolnego do oddania życia za ojczyznę. Ordon miał być wzorem patriotyzmu, bohaterstwa, męstwa. W rzeczywistości Ordon wcale nie zginął, wysadzając redutę - przeżył wybuch i uczestniczył w dalszych walkach o niepodległość kraju. Po upadku powstania listopadowego wyjechał do Szkocji. Walczył na Węgrzech z Austriakami. Zmarł we Florencji w 1887 roku.

Zwróć uwagę, że Mickiewicz nie posuwa się do kłamstwa – pamiętajmy, że poeta posługuje się fikcją literacką, może podawać własną wersję wydarzeń lub wydarzenia, które faktycznie miały miejsce, przekształcać wedle swojej wizji. 

4. PODRĘCZNIK str. 318-321: 

Poznałeś/aś już genezę utworu i jego tematykę. Myślę, że teraz będzie Ci łatwiej zrozumieć sam tekst. Otwórz podręcznik, a następnie przeczytaj powoli i ze zrozumieniem utwór Adama Mickiewicza.

5. Recytacja "REDUTY ORDONA" przez Bernarda Zygiera - bohatera "SYZYFOWYCH PRAC" Stefana Żeromskiego: 

Jeśli już przeczytałeś utwór Adama Mickiewicza, obejrzyj koniecznie fragment "SYZYFOWYCH PRAC", kiedy Bernard Zygier odważył się wyrecytować ten tekst na lekcji języka polskiego. Mam nadzieję, że pamiętasz z ostatnich lekcji, że w czasach, w których rozgrywa się akcja książki Stefana Żeromskiego czytanie utworów w języku polskim, w ogóle posiadanie polskich książek było surowo zakazane. Sprawdź, czy masz w swoim zeszycie notatkę, która miała dotyczyć metod rusyfikacyjnych, jakie były stosowane w gimnazjum w Klerykowie.
FRAGMENT FILMU - RECYTACJA "REDUTY ORDONA" [YouTube]

6. UTRWALANIE:

Jeśli nadal masz problem ze zrozumieniem utworu, zajrzyj koniecznie na stronę poniżej, gdzie znajdziesz dokładne opracowanie utworu:
https://klp.pl/mickiewicz/ser-105.html

7. NOTATKA W ZESZYCIE:

Spróbuj ułożyć plan wydarzeń we właściwej kolejności. Poprawny zapis powinien znaleźć się w Twoim zeszycie:

8. PODSUMOWANIE: 

Na koniec dzisiejszej lekcji mam dla Ciebie dwie propozycje:

a) Do obejrzenia filmik dotyczący treści utworu jako powtórzenie przed egzaminem ósmoklasisty:

b) Do posłuchania "REDUTA ORDONA" w wersji hip-hop (okazuje się, że Mickiewicz byłby świetnym autorem tekstów dla raperów, gdyby dziś żył oczywiście...):

https://youtu.be/Y2DewEGtMFM

Twoja Polonistka
Ewelina Majewska