Dzień Języka Ojczystego

21 lutego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego.

Święto to ma na celu podkreślenie różnorodności językowej świata oraz zwrócenie uwagi na języki zagrożone i powoli ginące. To również data, która ma przypomnieć, że chroniąc język ojczysty - dbamy o tożsamość kulturową. 
Na świecie istnieje około 6-7 tysięcy żywych języków. Szacuje się, że w historii ludzkości istniało ich dwa razy tyle, z czasem jednak niektóre z nich zaczęły zanikać i stały się martwe. Od 1950 r. umarło 250 języków. 

Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego ustanowiony w 1999 r. przez UNESCO ma w swoim założeniu dopomóc w ochronie różnorodności językowej jako dziedzictwa kulturowego. Najbardziej popularne języki to: chiński, angielski, hiszpański. Szacuje się, że polszczyzna jest jednym z 25 największych języków na świecie – posługuje się nią ponad 40 milionów ludzi w Polsce i poza jej granicami.

W 2012 roku w Polsce wystartowała kampania społeczna: Ojczysty – dodaj do ulubionych zorganizowana przez Narodowe Centrum Kultury i Radę Języka Polskiego. Ma ona na celu podnoszenie świadomości językowej oraz kształtowanie poczucia odpowiedzialności za polszczyznę.

21 lutego 2013 ruszyła nowa kampania społeczna: Język polski jest ą-ę. 
Jej celem jest obrona znaków diakrytycznych i przeciwdziałanie nieużywaniu charakterystycznych polskich liter. W języku polskim jest aż dziewięć liter tworzonych za pomocą tych znaków: 

ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż. 

Niestety, coraz częściej użytkownicy języka nie zapisują ich podczas komunikowania się (SMS, czaty, komunikatory społecznościowe). 

ZADANIE DLA CIEBIE:

Zastanów się, jaki wyraz jest "najbardziej polski" - składa się wyłącznie z liter właściwych tylko polskiemu alfabetowi (czyli składa się w całości z liter ze znakami diakrytycznymi)?

JAK MÓWIĆ I PISAĆ POPRAWNIE?

a) Kliknij w link i przeczytaj, jakich błędów nie należy popełniać, bo... to wstyd:

https://kulturalnie-nakreceni.blogspot.com/2020/04/temat-o-bedzie-ktorego-nie-wolno.html

b) Obejrzyj poniższy filmik i przekonaj się, jakie są najczęstsze błędy Polaków:

PODSUMOWANIE:

Język polski - obok chińskiego, węgierskiego i fińskiego - to jeden z najtrudniejszych do nauki języków świata. Sprawia to skomplikowana gramatyka (np. odmiana przez przypadki), reguły ortograficzne i sto tysięcy wyjątków od nich; specyficzna fonetyka i intonacja, zaskakująca interpunkcja oraz szeleszczące głoski... 

Tym bardziej szanujmy polszczyznę i posługujmy się nią poprawnie, bo to zaszczyt mówić i pisać bezbłędnie w tak trudnym i pięknym języku.

Pora na QUIZ. Sprawdź, czy język polski nie jest Ci obcy:

https://kultura.onet.pl/wiadomosci/ucz-sie-z-nami-najczestsze-bledy-jezykowe/22yz28b

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

SYMBOLE w "Małym Księciu"

 

EGZAMIN ÓSMOKLASISTY z języka polskiego w 2021

 

CZĘŚCI MOWY - powtórzenie

 

TEMAT: Antoine de Saint-Exupery - człowiek, lotnik, pisarz

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Na dzisiejszej lekcji:

- poznasz biografię Antoine'a de Saint-Exupery'ego
- zapoznasz się również z genezą i ciekawostkami dotyczącymi samego "Małego Księcia".

2. Dzisiejsza lekcja jest pierwszą lekcją dotyczącą "MAŁEGO KSIĘCIA". Potraktujmy ją więc jako wprowadzającą do lektury. Zapoznaj się proszę z najważniejszymi informacjami dotyczącymi
A. de Saint-Exupery'ego. W przypadku Saint-Exupery'ego życie splotło się z jego twórczością, toteż nie bez powodu proponuję Ci, żebyś zapoznał/a się z faktami z biografii tego pisarza, bowiem w sposób istotny wpłynęły one na kształt i przesłanie jego utworów. 
Proponuję Ci przeczytać artykuł na przykład tutaj:
https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/875919,Antoine-de-SaintExupery-zeby-pisac-trzeba-zyc

3. Możesz też obejrzeć krótki film:
UWAGA! Trzeba włączyć napisy!

4. Myślę, że warto w tym miejscu przyjrzeć się odmianie francuskiego nazwiska autora "Małego Księcia", żeby nie przysparzało Ci trudności, bo na pewno bardzo często będziesz go używać w swoich notatkach. 

Zapisz proszę tę odmianę w zeszycie i koniecznie zapamiętaj:

M de Saint-Exupery
D de Saint-Exupery'ego
C de Saint-Exupery'emu
B de Saint-Exupery'ego
N de Saint-Exuperym
Ms de Saint-Exuperym
W de Saint-Exupery

WNIOSEK! 

Nazwisko francuskiego powieściopisarza swobodnie możemy odmienić, przypisując do drugiego członu nazwiska odpowiednie polskie końcówki. Robimy to za pomocą apostrofu. Z apostrofu rezygnujemy w narzędniku i miejscowniku.

5. O tym, że warto przeczytać "MAŁEGO KSIĘCIA" przekonywać Cię chyba nie muszę. Ta niewielka, opatrzona ilustracjami autora, licząca zaledwie kilkadziesiąt stron książka, to z pewnością jeden z najbardziej znaczących utworów dla dzieci i dorosłych, jakie powstały w XX wieku. 

Proponuję Ci teraz, żebyś zapoznał się z 10 FAKTAMI na temat "MAŁEGO KSIĘCIA" i A. de Saint-Exupery'ego, które powinieneś/powinnaś znać:
https://kulturalnie-nakreceni.blogspot.com/2018/04/may-ksiaze-ma-75-lat.html

6. NOTATKA W ZESZYCIE: 

Zanotuj proszę najważniejsze i najciekawsze według Ciebie informacje dotyczące "MAŁEGO KSIĘCIA" oraz jego autora, o których się dzisiaj dowiedziałeś/aś 

(patrz: pkt. 2, 3 i 5 dzisiejszej lekcji).

7. PODSUMOWANIE:
Na dzisiejszej lekcji poznałeś/aś najważniejsze informacje dotyczące życia 

A. de Saint-Exupery'ego i dowiedziałeś się, że w istotny sposób biografia pisarza wpłynęła na jego twórczość.
To wszystko na dzisiaj.
Na kolejnej lekcji omówimy FABUŁĘ "Małego Księcia", dlatego na nasze następne zajęcia przygotuj proszę informacje dotyczące m.in.:

- elementów świata przedstawionego, 

- narratora, 

- najważniejszych wątków przedstawionych w lekturze itp. 

TUTAJ znajdziesz WAŻNE INFORMACJE:

https://polszczyzna.pl/maly-ksiaze-streszczenie-lektury/  

Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

TEMAT: Pisownia "NIE" z różnymi częściami mowy

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Na dzisiejszej lekcji:

- powtórzysz wiadomości dotyczące części mowy

- utrwalisz zasady pisowni partykuły "NIE" 

2. ZASADY PISOWNI = NOTATKA W ZESZYCIE: 

Na podstawie informacji z podręcznika (str.244) zrób notatkę w zeszycie.

Zwróć uwagę, kiedy partykułę "NIE" piszemy łącznie, a kiedy oddzielnie. 

Zależy to oczywiście od części mowy, z którą tworzy nowy wyraz. Mam nadzieję, że z ostatniej lekcji pamiętasz, że partykuła jest niesamodzielną częścią mowy i dopiero w połączeniu z innym wyrazem tworzy nową całość znaczeniową. Obok każdej zasady zapisz odpowiedni przykład. 

-> Kiedy partykułę "NIE" piszemy ŁĄCZNIE? <-

Obejrzyj poniższe filmiki. Dzięki nim utrwalisz sobie pisownię partykuły "NIE":

->Kiedy partykułę "NIE" piszemy ROZŁĄCZNIE?<-

3. ZADANIE DLA CIEBIE:

a) podręcznik:

- str. 245/ zad.1, 2 oraz 3

b) ćwiczenia:

- str. 102-104/ ćw.1-7

UWAGA!

To zadanie jest dla wszystkich.  

Ważne jest, żebyś sprawdził/a, czy potrafisz wykorzystać poznaną teorię (czyli zasady pisowni) w praktyce.

4. PODSUMOWANIE:

Na koniec dzisiejszej lekcji sprawdź, czy wszystko dobrze zapamiętałeś/aś.

a) ZADANIE INTERAKTYWNE: 

b) Kliknij w poniższy link i baw się dobrze:

http://pisupisu.pl/klasa7/nie-z-czesciami-mowy

c) DYKTANDO:

https://dyktanda.online/app/dyktando/1788

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT: „Testament optymisty” Sławomira Mrożka – praca z tekstem literackim

1. Na początek przeczytaj proszę utwór Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego pt. "Ostrożność".
Z tym tekstem łączy się pojęcie ABSURD, do którego wrócimy pod koniec dzisiejszych zajęć.
Oto ten utwór:

2. Otwórz podręcznik na str.95 i przeczytaj tekst pt. „TESTAMENT OPTYMISTY”.

3. Zapoznaj się z poniższymi pojęciami (niektóre z nich już poznałeś na lekcjach języka polskiego). Zrób notatkę w zeszycie. Pojęcia te będą Ci pomocne przy rozwiązywaniu kolejnych zadań.

a) STOIK - to człowiek, który przede wszystkim żyje w zgodzie z naturą oraz kieruje się we wszystkim rozumem. Aby to robić, wyzbywa się wszelkich namiętności. Dla stoików bowiem wszelkie skrajności, ekstatyczna radość czy ogromny smutek, są wykluczone. Stoicy uważali, że aby osiągnąć szczęście, człowiek powinien zachować równowagę duchową (tzw. złoty środek).

b) EPIKUREJCZYK – to  człowiek, który uważa, że szczęście można osiągnąć, jeśli potrafi się  z radością przeżyć każdy dzień. Wyznaje zasadę „CARPE DIEM, czyli chwytaj dzień, korzystaj z dnia! Człowiek ceniący przede wszystkim przyjemność i uciechy życia.

c) CYNIK - to człowiek nieuznający ogólnie przyjętych wartości. Najczęściej nie wierzy w szczere, dobre intencje innych. Cynik odrzuca normy, podważa zasady, jakie panują w społeczeństwie czy danej grupie i nie chce postępować według nich. Dziś cynik to niejako buntownik, osoba arogancka, nieco samolubna.

d) ASCETA -  człowiek odmawiający sobie przyjemności życiowych, wygód. Asceta wyrzekał się wszystkich swoich kosztowności,  jakie posiada na rzecz ubogich; prowadził osamotniony, wręcz pustelniczy tryb życia. Dobrowolnie decydował się wyrzec swojego majątku, przez co żył w ubóstwie i poniżeniu. Swoim cierpieniem chciał osiągnąć doskonałość, czyli zbawienie.

4. ZADANIE DLA CIEBIE = PODRĘCZNIK str. 96: zad. 1-12. 

5. Pora wrócić do pojęcia, którym rozpoczęliśmy dzisiejszą lekcję - czyli ABSURD. 

Poszukaj np. w internecie albo w słowniku, czym jest ABSURD i GROTESKA? 

Napisz krótką notatkę, w której udowodnisz, podając co najmniej dwa argumenty, że opowiadanie „Testament optymisty” zawiera w sobie elementy groteski i absurdu. 

PRZYKŁADOWA NOTATKA: 

Opowiadanie pt."Testament optymisty" zawiera w sobie elementy absurdu i groteski, ponieważ.......................................................................................................

Dziękuję Ci za dzisiejszą lekcję.
Twoja Polonistka

Jak napisać ROZPRAWKĘ?

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Zapoznaj się proszę dokładnie ze wszystkimi materiałami, które dla Ciebie przygotowałam. Dobrze wykorzystaj ten czas, kiedy się nie widzimy. 

Na naszej najbliższej lekcji online wrócimy do tego tematu i jeszcze raz utrwalimy sobie kompozycję rozprawki. Omówimy również słownictwo charakterystyczne dla tej formy, które niewątpliwie przyda Ci się podczas pisania rozprawki.

2. CO TO JEST ROZPRAWKA?

- Słowo „rozprawka” to zdrobnienie od „rozprawy”, a więc obszernej pracy naukowej, która omawia jakieś ważne zagadnienie. "Rozprawiać" to inaczej rozwodzić się na jakiś temat

- Rozprawka wiąże się z argumentacją i rzeczowym przedstawieniem dowodów, faktów. Zawsze wymaga, aby udowodnić jakąś myśl (tezę).

3. NOTATKA DO ZESZYTU:
ROZPRAWKA: to dłuższa forma wypowiedzi, w której piszący najpierw przedstawia własne stanowisko w określonej kwestii (zawartej w temacie rozprawki), a następnie uzasadnia swoje zdanie, wykorzystując zgromadzone argumenty poparte konkretnymi przykładami.

TEZA: stanowisko, pogląd, opinia piszącego; to, co będzie udowadniał w dalszej części swojej pracy (czyli w rozwinięciu); tezy należy szukać w temacie rozprawki.

ARGUMENT: dowód, stwierdzenie uzasadniające, potwierdzające tezę; musi mieć postać zdania.

PRZYKŁAD: to fakt, zachowanie bohatera, sytuacja lub wydarzenie przywołane przez piszącego z wybranego przez niego tekstu kultury (np. lektury obowiązkowej) ilustrujące argument, wspierające jego argumentację.

4. ROZPRAWKA KROK PO KROKU - rady dla piszącego:

5. JAK NAPISAĆ ROZPRAWKĘ?

Obejrzyj proszę poniższe filmiki, które na przykładzie konkretnego tematu wyjaśnią Ci, jak napisać rozprawkę:

FILM nr 1:

FILM nr 2:

FILM nr 3:

6. ZADANIE DLA CIEBIE:

Na podstawie materiałów, które zebrałam dla Ciebie oraz obejrzanych filmików napisz w swoim zeszycie, jak powinna wyglądać KOMPOZYCJA ROZPRAWKI 

(co powinno znaleźć się we wstępie, co w rozwinięciu, a co w zakończeniu Twojej pracy). Dzięki temu stworzysz sobie gotową instrukcję pisania rozprawki.

WSTĘP: 

-

-

ROZWINIĘCIE:

-

-

-

-

ZAKOŃCZENIE:

-

-

Na dzisiaj to wszystko. 

Do zobaczenia na naszej kolejnej lekcji online.

Twoja Polonistka

Ewelina Majewska

TEMAT: Odmienne CZĘŚCI MOWY - powtórzenie wiadomości

DROGA UCZENNICO, DROGI UCZNIU !
1. Poniższy materiał dotyczy ODMIENNYCH CZĘŚCI MOWY. Jest on dosyć obszerny, dlatego nie musisz od razu zapoznawać się ze wszystkimi informacjami i rozwiązywać wszystkich ćwiczeń. Dobrze zaplanuj swoją pracę i efektywnie wykorzystaj każdy dzień.

2. Na blogu zebrałam dla Ciebie wszystkie niezbędne wiadomości o poszczególnych odmiennych częściach mowy - tak, żebyś nie musiał/nie musiała ich szukać w internecie.  

3. Na najbliższej naszej lekcji online powtórzymy wszystkie te wiadomości i sprawdzimy poprawność rozwiązanych ćwiczeń. 

Do tego czasu utrwalaj sobie materiał.

1. Na początek otwórz PODRĘCZNIK, str. 225 i przypomnij sobie wszystkie odmienne części mowy. Zapisz je w zeszycie (możesz to zrobić w formie wykresu). Informacje z poniższej planszy również zanotuj:

2. CZASOWNIK:

a) Przypomnij sobie następujące pojęcia dotyczące czasownika: 
- ASPEKT (dokonany/niedokonany)
- FORMA OSOBOWA / FORMA NIEOSOBOWA
- TRYB (orzekający/rozkazujący/przypuszczający)
- KONIUGACJA (czyli odmiana czasownika przez osoby) 
- STRONA (czynna/bierna/zwrotna)

- czasowniki PRZECHODNIE / NIEPRZECHODNIE

b) Odmień w l.poj. i l.mn., w czasie przeszłym, w rodzaju męskim i żeńskim czasownik "pójść". UWAŻAJ! NIE POMYL SIĘ! Odmianę zapisz w swoim zeszycie. 

3. RZECZOWNIK:

a) Przypomnij sobie następujące pojęcia:
- RZECZOWNIKI ŻYWOTNE/NIEŻYWOTNE
- RZECZOWNIKI POSPOLITE/WŁASNE
- RZECZOWNIKI KONKRETNE/ABSTRAKCYJNE
- DEKLINACJA (czyli odmiana przez przypadki)

- RODZAJE
- TEMAT/KOŃCÓWKA FLEKSYJNA 

b) Odmień przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej rzeczownik "przyjaciel". Odmianę zapisz w swoim zeszycie. Jeśli miałbyś/miałabyś problem z tym zadanie, zajrzyj na stronę poniżej:
https://odmiana.net/odmiana-przez-przypadki-rzeczownika-przyjaciel

UWAGA!!! 

wyrazy takie jak: czytanie, pisanie, siedzenie, gotowanie, pływanie, spanie

to... RZECZOWNIKI !!!

4. PRZYMIOTNIK:

a)Przypomnij sobie:

- odmianę przez przypadki,

- STOPNIOWANIE PRZYMIOTNIKÓW (proste, opisowe, nieregularne)

- STOPIEŃ RÓWNY/WYŻSZY/NAJWYŻSZY

b) Narysuj w zeszycie poniższą tabelę i według wzoru uzupełnij ją zgodnie z zasadami stopniowania przymiotników. 

UWAGA! Jeden przymiotnik znajdujący się w tabelce nie będzie podlegał stopniowaniu. Zastanów się, dlaczego?

5. LICZEBNIK:

a) Przypomnij sobie:
- TYPY LICZEBNIKÓW (główne, porządkowe, zbiorowe, ułamkowe, nieokreślone)
- zasady dotyczące stosowania LICZEBNIKÓW ZBIOROWYCH. Zapamiętaj je!

b) Teraz trochę zabawy. Sprawdź swoją wiedzę w praktyce. Zapraszam Cię do zadania interaktywnego:

6. ZAIMEK:

a) Przypomnij sobie:
- RODZAJE ZAIMKÓW (odmienne: rzeczowne/przymiotne/liczebne

nieodmienne: przysłowne)
- odmianę zaimków przez przypadki
- FORMY KRÓTSZE I DŁUŻSZE ZAIMKÓW (mi/mnie, Ci/Ciebie, go/jego, mu/jemu)

b) Zapisz w zeszycie FUNKCJE ZAIMKÓW:

- dzięki zaimkom unikamy powtórzeń wyrazów w bliskim sąsiedztwie,

- zaimki skracają naszą wypowiedź.

Np. 

Bardzo lubię Bartka. Bartek jest moim najlepszym kolegą. Na Bartku zawsze mogę polegać.
Bardzo lubię Bartka. On jest moim najlepszym kolegą. Na nim zawsze mogę polegać.

c) Sprawdź teraz swoje umiejętności w poniższym zadaniu interaktywnym:

7. ĆWICZENIA:

- str. 90/ćw. 1

- str. 91/ ćw. 2

- str. 92/ ćw. 6

UWAGA!!!

Wszystkie ćwiczenia sprawdzimy sobie na naszej najbliższej lekcji online.

8. PODSUMOWANIE: 
W tym tygodniu powtórzyłeś/aś wszystkie ODMIENNE CZĘŚCI MOWY.
Przypomniałeś/aś sobie również KONIUGACJĘ czasownika oraz DEKLINACJĘ rzeczownika, przymiotnika, liczebnika i zaimka.
Mam nadzieję, że dobrze zaplanowałeś/aś swoją pracę i efektywnie wykorzystałeś/aś każdy dzień, utrwalając wszystkie wiadomości dotyczące odmiennych części mowy. 

Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

TEMAT: Nieodmienne części mowy - PRZYSŁÓWKI, PRZYIMKI i SPÓJNIKI

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Na dzisiejszej lekcji:
- powtórzysz odmienne części mowy
- poznasz nieodmienne części mowy 

2. MAŁE POWTÓRZENIE: 

a) Części mowy w języku polskim dzielą się na odmienne oraz te, których nie odmieniamy. Do odmiennych należą: 

- CZASOWNIKI (wyrazy określające czynność lub stan), 
- RZECZOWNIKI (nazywające rzeczy, osoby, zjawiska itp.), 
- PRZYMIOTNIKI (określające cechy rzeczowników), 
- LICZEBNIKI (określające ilość lub kolejność) 
- ZAIMKI rzeczowne, przymiotne i liczebne (zastępujące części mowy).

b) Co właściwie oznacza, że dana część mowy jest nieodmienna? 

Oznacza to, że wyrazy, które ta reguła obejmuje, nie podlegają zmianie formy gramatycznej - odmianie przez przypadki, czyli DEKLINACJI oraz odmianie przez osoby, czyli KONIUGACJI. Te pojęcia poznałeś/aś już na poprzednich zajęciach.

3. ZADNIE INTERAKTYWNE: 

Sprawdź, czy wszystko dobrze zapamiętałeś/aś. Dla pewności wykonaj proszę poniższe zadanie interaktywne. Jesteś gotowy/a? No to do dzieła:

  

4. PODRĘCZNIK, str.225: Zapisz proszę w swoim zeszycie wszystkie NIEODMIENNE CZĘŚCI MOWY: 
a) Dzisiaj poznasz:
- PRZYSŁÓWEK / ZAIMEK PRZYSŁOWNY
- PRZYIMEK
- SPÓJNIK

b) Na kolejnej lekcji poznasz:
- PARTYKUŁĘ
- WYKRZYKNIK

5. PRZYSŁÓWEK:

a) Zwróć uwagę, że PRZYSŁÓWKI pochodzące od przymiotników podlegają stopniowaniu. O stopniowaniu mówiliśmy na lekcji dotyczącej przymiotnika. Znajdź w swoim zeszycie notatkę o tym i przypomnij sobie typy stopniowania.
Następnie przerysuj poniższą tabelkę i uzupełnij ją według wzoru:

UWAGA!
Stopniujemy tylko przysłówki odprzymiotnikowe. Pozostałych przysłówków (np. "wczoraj", "nagle", "jutro") NIE STOPNIUJEMY!

b) ZAIMKI PRZYSŁOWNE to wyrazy, które zastępują przysłówki (np. "jak", "gdzie", "kiedy", "dokąd", "skąd", itp.). O zaimkach wspominaliśmy już na poprzednich lekcjach. Poszukaj notatki w zeszycie.

6. PRZYIMKI:
a) Łączą się z innymi wyrazami, nadając im nowy sens. Stanowią nieodmienną i niesamodzielną część mowy. Dzielimy je na:
- przyimki proste (np. na, z, za) 
- przyimki złożone, zbudowane z przyimków prostych (np. na przyimek złożony "poprzez" składają się dwa przyimki proste: "po" + "przez" = "poprzez").
Przyimki wraz z rzeczownikami, przymiotnikami, liczebnikami lub zaimkami tworzą WYRAŻENIA PRZYIMKOWE (np. "o tobie", "za domem", "od czternastej", 

"dla Kasi"). Zapisz te informacje w swoim zeszycie.

b) Przyjrzyj się teraz poniższej planszy, dzięki której mam nadzieję będziesz kojarzył/a tę część mowy. Na planszy widzisz kota. Kot to rzeczownik. Przyimki określają relacje przestrzenne. Zwróć więc uwagę, gdzie znajduje się kot względem pudełka. Wypisz wszystkie PRZYIMKI do swojego zeszytu (ma być ich osiem, bo tyle jest obrazków):

7. SPÓJNIKI:

8. ZADANIE INTERAKTYWNE: 

Na koniec lekcji sprawdź, czy wszystko dobrze zapamiętałeś/aś: 

9. PODSUMOWANIE: 

Na dzisiejszej lekcji poznałeś/aś nieodmienne części mowy, tj. PRZYSŁÓWEK, PRZYIMEK, SPÓJNIK. Na następnej lekcji poznasz PARTYKUŁĘ i WYKRZYKNIK. Utrwalaj materiał systematycznie, bo na naszej kolejnej lekcji online powtórzymy sobie wszystkie wiadomości, które dotyczą nieodmiennych części mowy.


Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

TEMAT: Nieodmienne części mowy - PARTYKUŁY i WYKRZYKNIKI

1. SŁOWO WSTĘPU: 

Na dzisiejszej lekcji:
- poznasz PARTYKUŁĘ i WYKRZYKNIK
- utrwalisz sobie wszystkie nieodmienne części mowy

2. Na poprzedniej lekcji poznałeś: PRZYSŁÓWEK (ZAIMEK PRZYSŁOWNY), PRZYIMEK i SPÓJNIK. Dzisiaj poznasz PARTYKUŁĘ i WYKRZYKNIK, dzięki temu będziesz już znał/a wszystkie nieodmienne części mowy.

3. PARTYKUŁA: 

Zapoznaj się z poniższą tabelką, a następnie zrób notatkę w swoim zeszycie.

4. FUNKCJA PARTYKUŁY: 
a) Funkcją tej nieodmiennej i niesamodzielnej części mowy jest wzmocnienie, uwydatnienie jakiegoś wyrazu lub modyfikowanie wypowiedzi. 

Partykuły mogą:
- przeczyć, np. nie, 
- przypuszczać, np. by, chyba, 
- rozkazywać, np. niech, 
- pytać, np. czy, 
- potwierdzać, np. tak, 
- życzyć, np. oby,
- wzmacniać wypowiedź, np. no, -że

b) Partykuły sprawiają, że nasze wypowiedzi wywierają większe wrażenie na odbiorcy. Posłużę się tutaj przykładem. Dzieci zajęte zabawą na podwórku raczej nie zareagują na zawołanie: Chodź! Jeśli zniecierpliwiona mama krzyknie po raz drugi, używając aż dwóch partykuł: No chodźże wreszcie!, ma większą szansę na to, że dziecko zareaguje.

6. WYKRZYKNIKI:
Wyrazy nieodmienne, które wyrażają stan uczuciowy mówiącego i służą do wzywania kogoś. Dzięki nim zaznaczamy w mowie radość, podziw, niezadowolenie, złość czy nawet wstręt, odrazę:

np. ach!, och!, ha!, łuu!, hura!, fuj!, fe!, eh!, aj!, ojoj!, mniam!. 
Wspomnieć też należy o wyrazach dźwiękonaśladowczych, które również możemy zaliczyć do wykrzykników:

np. bęc!, trach!, łups!, puk!, kukuryku!, człap-człap! 
Dzięki wykrzyknikom możemy nawiązać kontakt i przywitać się z drugą osobą:

np. hej!, halo!, siema!, ahoj!, ej!. 

Funkcją wykrzykników jest także wyrażenie woli mówiącego. Gdy chcemy, żeby ktoś sobie poszedł, powiemy: np. precz! lub sio!, a jeśli mamy zamiar uciszyć rozmówcę, użyjemy wykrzyknika: cii!

7. UTRWALANIE: 

Proszę teraz, żebyś obejrzał/a poniższy filmik. Dzięki niemu utrwalisz sobie wiadomości dotyczące wszystkich części mowy.

8. ĆWICZENIA:

- str. 91/ćw. 3, 4

- str. 92/ ćw. 5

UWAGA!!!

Ćwiczenia te sprawdzimy sobie na naszej kolejnej lekcji online.

9. PODSUMOWANIE: 

Na koniec dzisiejszej lekcji sprawdź, czy potrafisz rozróżnić NIEODMIENNE CZĘŚCI MOWY. Pamiętasz, ile ich było?
Kliknij w poniższą planszę i jeszcze raz powtórz sobie wszystko. 

 

Twoja Polonistka
Ewelina Majewska

100 rocznica urodzin Krzysztofa Kamila Baczyńskiego

Sto lat temu, 22 stycznia 1921 roku, urodził się Krzysztof Kamil Baczyński – jeden z najwybitniejszych polskich twórców, poeta pokolenia Kolumbów, powstaniec warszawski. 

W uznaniu zasług Krzysztofa Kamila Baczyńskiego dla polskiej sztuki, 

polskiej niepodległości i polskiej kultury, w 100-lecie jego urodzin, 

Sejm podjął uchwałę ogłaszającą rok 2021 ROKIEM KRZYSZTOFA KAMILA BACZYŃSKIEGO. W uchwale zacytowano słowa prof. Stanisława Pigonia, 

który dowiedziawszy się o decyzji wstąpienia Baczyńskiego do oddziałów dywersyjnych, powiedział: "Cóż, należymy do narodu, którego losem jest strzelać do wroga brylantami". 

W ocenie autorów uchwały zdanie to, wskazując na dramatyzm losów kultury polskiej, jednoznacznie określa wielkość i geniusz talentu Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

"Krzysztof Kamil Baczyński zginął w wieku 23 lat, jednak poezja, którą intensywnie tworzył zaledwie przez kilka lat, jest dowodem jego wybitnego talentu. Poeta w swoich wierszach mówi o sprawach ważnych i ponadczasowych, takich jak wierność, miłość, Ojczyzna, ale też pokazuje tragiczną stronę ludzkiego życia, związaną z koniecznością wyboru, poświęceniem i strachem przed śmiercią" - podkreślono.